درنگ: «محمود ظهیرالدینی» متولد ۱۳۴۵ تهران از سال ۱۳۶۰ به طور متناوب در جبهه‌ها حضور داشت و همزمان دوره دبیرستان را به پایان رساند. او دارای مدرک مدیریت دولتی و همچنین رتبه دو هنرمندی معادل فوق لیسانس از شورای ارزشیابی هنرمندان کشور است.

ظهیرالدینی در سال۱۳۶۳ به استخدام خبرگزاری جمهوری ­اسلامی درآمد و از آن پس کار عکاسی را به صورت حرفه‌ای و در میادین جنگ تحمیلی ادامه داد. او تا پایان دفاع مقدس در بسیاری از عملیات‌ها به‌عنوان عکاس حضور داشت.

این عکاس دفاع مقدس که سال‌ها به عنوان سردبیر بخش عکس خبرگزاری جمهوری اسلامی به فعالیت پرداخت اکنون در شورای سردبیری خبرآنلاین به فعالیت می‌پردازد. به مناسبت هفته دفاع مقدس سراغ او رفتیم که متوجه شدیم به دلیل آثار شیمیایی بازمانده از دوران دفاع مقدس در بیمارستان بستری است.

ظهیرالدینی در گفتگو با خبرنگار درنگ گفت: اکنون در شرایط روحی و جسمی مناسبی برای بیان خاطره از این دوران نیستم ولی در جاهای دیگر این خاطرات بسیار منتشر شده‌است. در بخشی از دوران دفاع مقدس یعنی از سال ۶۳ به بعد به عنوان عکاس ـ خبرنگار و قبل از آن به عنوان رزمنده حضور داشته‌ام. بخشی از  این خاطرات به دوران رزمندگی‌ام برمی‌گردد ولی مجروحیت من که به خاطر شیمیایی است در دوران عکاسی اتفاق افتاده که از خبرگزاری ایرنا اعزام و مجروح شدم و اکنون به خاطر همان مجروحیت در بیمارستان بستری هستم.

ظهیرالدینی درباره عکاسی از جنگ و ویژگی‌های آن افزود: در آن دوران، عکاسی از جنگ اولین تجربه در کشور ما بود و من در سنین جوانی این تجربه را در این زمینه پشت سر می‌گذاشتم. به دلیل مسایلی که در آن زمان وجود داشت، دیگران اجازه نمی‌دادند که عکاسان به راحتی در صحنه‌های جنگ حضور داشته باشند و مسولان امنیتی و نظامی جنگ در خیلی از موارد از حضور عکاسان جلوگیری می‌کردند که امروز شاید به این نقطه رسیده باشند که ای‌کاش این اتفاق نمی‌افتاد و صحنه‌های بیشتری از آن دوران ثبت می‌شد.

وی افزود: بخش دیگر عکاسی آن دوران هم به امکانات محدود ما در آن زمان برمی‌گشت که عکاسی نگاتیو برای ما ایجاد می‌کرد، اگر تکنولوژی امروز را در آن دوران داشتیم خیلی عکس و فیلم‌های ارزشمندی را می‌توانستیم از آن دوران داشته باشیم ولی متاسفانه بسیاری از افرادی که آن دوره دوربین دستشان بود از ثبت آن لحظات محروم شدند. به عنوان یک رزمنده که در شب‌های عملیات حضور داشتم شاهد تصاویر بسیاری از این دوران هستم که نمی‌توان با شنیدن آنها را به تصویر کشید. آنچه که تاکنون از جنگ به تصویر کشیده شده در واقع یک پنجم آن چیزی است که باید ضبط و ثبت می‌شد.

 

ظهیرالدینی: بعد از جنگ تحمیلی افرادی که باید از این گنجینه عکس‌های آن دوران محافظت می‌کردند آدم‌های موجه و این کاره‌ای نبودند و بیشتر این تصاویر نابود شدند و امروز اثری از آنها نیست

 

این عکاس دوران دفاع مقدس که با عکاسانی همچون سعید صادقی، فریدونی و کریمیان در این دوران هم رزم بوده‌است، در ادامه گفت: ما بیشتر در خط مقدم حضور داشتیم هم برای روحیه دادن به رزمندگان و هم برای ثبت این لحظات برای خودمان. ولی در خط مقدم عوامل و امکانات برای ثبت  یک عکس خوب اغلب وجود نداشت و باید عکاس جا افتاده‌ای که آشنا به تصویرسازی و صحنه‌سازی بود حدود ۱۰ کیلومتر عقب‌تر از خط مقدم عکس می‌گرفت. شاید این عکس جاذبه‌هایش به لحاظ بصری خیلی بیشتر از عکس‌هایی باشد که ما گرفتیم ولی ما به میدان خطر می‌رفتیم. به هر حال آن عکس‌ها هم جاذبه‌های خود را دارد و پیام خودشان را به مخاطب می‌رساند.

ظهیرالدینی افزود: آدم‌های مختلف و تیپ‌های مختلفی در عرصه دفاع مقدس حضور داشتند که طرز فکرهای مختلفی هم داشتند ولی آن موقع خیلی خط فاصله بین ما بود که خیلی باهم ارتباط نداشتیم. از آژانس‌های مختلف خبری هم برای ثبت این لحظات آمده بودند که اجازه حضور داشتند ولی ما از خبرگزاری رفته بودیم و به هر حال محدودیت‌های خودمان را داشتیم. امروز بهتر می‌فهمیم که اگر حتی دشمن ما می‌آمد برای ثبت آن لحظات، به نفعمان بود که اجازه این کار را به او می‌دادیم.

این عکاس پیشکسوت با اشاره به از بین رفتن آرشیو عکس‌های دوران دفاع مقدس تاکید کرد: کما اینکه بعد از جنگ هم افرادی که باید از این گنجینه محافظت می‌کردند آدم‌های موجه و این کاره‌ای نبودند و کم کم که فاصله ما با خبرگزاری ایرنا زیاد شد بیشتر این تصاویر فنا شدند. مگراینکه عکاسی خودش بخشی از نگاتیوهایش را حفظ کرده باشد. خیلی از نگاتیوهای ایرنا به اسم اینکه می‌خواهند اسکن‌ شوند از بین رفته‌است. ۳۰ یا ۴۰ سال نگاتیو را از ردیف آرشیو در آوردند به طوری که دیگر قابل بازیابی نبودند و با گونی در گوشه‌ای گذاشته بودند که دور بریزند یا به کتابخانه ملی برده شوند. می‌خواهم بگویم این تصاویر مورد بی‌مهری مدیران مجموعه واقع شدند و به خودمان هم ندادند که حداقل آنها را نگهداری کنیم.

«حسین انتظامی» معاون امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزارت ارشاد نیز امروز با حضور در بیمارستان با این عکاس پیشکسوت دوران دفاع مقدس ملاقات کردند.

«درنگ» برای محمود ظهیرالدینی عکاس ارزشمند کشورمان آرزوی سلامتی دارد.