در کلان شهر شلوغ و پر هیاهوی تهران، سوار شدن در تاکسی همگانی عادتی معمول محسوب می شود، ولی هنگامی که قصد دارید تاکسی را برای خود کرایه کنید، باید اصطلاح “دربست” را فریاد بزنید. این سنت دیرینه اکنون با یک جایگرین نوین مواجه شده که همان تاکسی اسنپ و نسخه مشابه تاکسی اوبر Uber است که همچنین گزینه منحصر به فرد دیگری – ناوگانی از تاکسی های دارای راننده مونث برای زنان و کودکان – را نیز ارائه می دهد

سال هاست که تحریم های بین المللی باعث دورماندن شرکت های جهانی ازایران شده که به نوبه خود رونق فناوری های نوظهور را به همراه داشته است زیرا کارشناسان داخلی شمار متنوعی از خدمات بومی از دیجی کالا (معادل آمازون در ایران ) گرفته تا خدمات خشک شویی آن لاین “واش ماش” را به راه انداخته اند.

  مطلب مرتبط رقیب لاکچری اوبر با لیموزین بنز آمد | ویژگی‌های تاکسی اینترنتی جدید آمریکایی‌ها

اسنپ درسه سال گذشته شیوه زندگی و سفرهای درون شهری مردم تهران را متحول کرده است. شهرام شاهکار، ایرانی ٣٢ ساله و مدیر اجرایی این شرکت است که اکنون دارای ۵٠٠ کارمند حدود ٢۴ ساله است. او درست یک سال پیش از این تنها ۶٠ نفر کارمند داشت. شاهکار می گوید:”در حال حاضر، واژه اسنپ معادل آن نوع سفر شده است که پیش از این دربست نامیده می شد و اکنون به نام اسنپ شناخته می شود.”

شاهکار که درسن ١٧ سالگی ایران را برای تحصیل در انگلیس و سپس کانادا ترک کرد، چهارسال پیش از شغل خود در شرکت نرم افزار اس ای پی SAP دس کشید و به وطن خود بازگشت تا توانایی های فناوری دست نخورده خود را کشف کند.

عکس: مانی لطفی زاده

او با یادآوری آن زمان می گوید :” هنگامی که می خواستم به ایران بازگردم ، والدینم ناراحت شدند. آنها می گفتند دیوانه شده ای؟ ما تو را به خارج فرستادیم تا تحصیل کنی و زندگی خوبی داشته باشی. می دانید که والدین چگونه فکر می کنند. آنها گفتند تو می خواهی همه این ها را رها کنی و به ایران بازگردی؟چه مزخرف ها”

ولی شاهکار می خواست بخت خود را امتحان کند. بازگشت او در ابتدا به صورت یک فرصت مطالعاتی شش ماهه شروع شد، ولی به محض آن که او گروه اسنپ را در اوایل سال ٢٠١۶ تشکیل داد . این شرکت تبدیل به یکی از موفق ترین شرکت های نوظهور در کشور شد.

” مردم فکر می کردند من دیوانه شده ام. ولی اکنون افراد بیشتری در حال بازگشت هستند و دیگر کسی شگفت زده نمی شود. مردم با رویکرد مثبتی به مساله نگاه می کنند- آنها دارای نوعی تجربه بین المللی و تحصیلات در خارج کشور هستند و اکنون می گویند بگذارید به ایران بازگردیم تا ببینیم در آنجا چه می توان کرد. تغییرات بسیار زیادی به وجود آمده و روند فرار مغزها معکوس شده است.”

” شاهکار مدیر اجرایی اسنپ : هنگامی که می خواستم به ایران بازگردم، والدینم ناراحت شدند. می گفتند دیوانه شده ای؟ ما تو را خارج فرستادیم تا تحصیل کنی و زندگی خوبی داشته باشی. می خواهی همه این ها را رها کنی و به ایران بازگردی؟ چه مزخرف ها”

بیش از پنج میلیون مسافر در پایتخت ایران و سه شهر بزرگ دیگر – کرج و مقاصد بزرگ گردشگری اصفهان و شیراز – از اسنپ استفاده کرده اند. هفته آینده شرکت اسنپ در مشهد واقع در شرق ایران راه اندازی می شود. بیش از صد هزار راننده درحال حاضر برای این سرویس اینترنتی کار می کنند و ازسال ٢٠١۴ که این سرویس برای نخستین بار گشایش یافت، تعداد ۵٠ میلیون سفر در آن به ثبت رسیده است.

آریا، دانشجوی ٢۵ ساله تهرانی، به طور میانگین روزانه شش بار از اسنپ استفاده می کند. او می گوید:” نخستین نکته در مورد اسنپ، بهای کرایه آن است که در مقایسه با تاکسی های تلفنی بسیار ارزان تر است.”

آریا می گوید مسیر وزارت علوم در مرکز شهر تهران تا منطقه مرفه نشین ولنجک واقع در شمال غرب تهران با استفاده از تاکسی تلفنی حدود ٣٠ هزار تومان (حدود ۶ پوند) هزینه دارد ، درحالی که کرایه اسنپ حدود ١۴ هزار تومان و سرعت آن نیز خوب است. “هر زمان که در خواست کنید، فوراً حاضر می شوند.”
تهران از اوایل سال ٢٠٠٠ میلادی شبکه مترو زیر زمینی خود را به راه انداخت که درحال حاضر داری شش مسیر اصلی با توانایی جابجا کردن بیش از ٣ میلیون مسافر در روز است. به نقل از پیمان سنندجی، مقام شهرداری تهران، بیش از ٧ هزار اتوبوس در پایتخت فعالیت و هرکدام روزانه به طور میانگین ١٢٠٠ مسافر را جابجا می کنند

البته همه در تهران از عملکرد اسنپ راضی نیستند. این خدمت تازه و رقیب آن به نام تاپسی TAP٣٠ که در مقیاس کوچک تری فعالیت می کند، هردو با مشکلات زیادی در دریافت مجوز لازم مواجه بودند. رانندگان تاکسی در تهران در برابر ساختمان مجلس دست به اعتراض زدند و چنین اظهار شکایت کردند که آژانس های سنتی در حال ورشکسته شدن هستند و رانندگان شغل خود را از دست می دهند.

ولی با وجود این بهبود در صنعت حمل و نقل عمومی، استفاده کردن از تاکسی هنوز محبوبیت خود را دارد. شاهکار می گوید جمعیت ١٢ میلیون نفری تهران پیش از این به حمل و نقل قابل اعتماد، مقرون به صرفه و آسوده دسترسی نداشتند.

حدود ٢٠٠ هزار مسافرکش شخصی ، ٨٠ هزار راننده تاکسی زرد و سبز دارای پروانه و حدود ٨٠ هزار راننده تاکسی تلفنی درتهران فعالیت می کنند.” تنها در تهران حدود ٣۶٠ هزار راننده به جابجایی مسافر می پردازند که اگر واقعاً می خواستید با آنها رقابت کنید باید کیفیت خدمات خود را ارتقا می دادید.”

  مطلب مرتبط حرف‌های یک راننده تاکسی اینترنتی که آرایشگاه زنانه دارد | تبلیغ آقای راننده در تاکسی‌!

البته همه در تهران از عملکرد اسنپ راضی نیستند. این خدمت تازه و رقیب آن به نام تاپسی TAP٣٠که در مقیاس کوچک تری فعالیت می کند، هردو با مشکلات زیادی در دریافت مجوز لازم مواجه بودند. رانندگان تاکسی در تهران در برابر ساختمان مجلس دست به اعتراض زدند و چنین اظهار شکایت کردند که آژانس های سنتی در حال ورشکسته شدن هستند و رانندگان شغل خود را از دست می دهند.

ولی عامل محبوبیت فزاینده اسنپ خدمات آن به مشتریان است- یکی از مشتریان می گوید این یک مفهوم کاملاً نوین در ایران است. رضا (البته این نام واقعی او نیست) گفت:” برای نخستین بار در ایران، حق با مشتری است. شما می توانید نظرات خود را بگوید و این نظرات جدی گرفته می شوند. ما هرگز پیش از این در ایران چنین احساسی نداشتیم.” بیشتر رانندگان دارای شغل دوم هستند. او گفت :” من دوستانی دارم که درحال تحصیل در مقطع فوق لیسانس از دانشگاه صنعتی شریف یا دانشگاه های دیگر هستند و برای اسنپ رانندگی می کنند.”

عکس:Atta Kenare/AFP/Getty Images

گروه ارتباطاتی ام تی ان ایرانسل سرمایه گذار اصلی اسنپ محسوب می شود. این تاکسی سرویس اینترنتی درحال حاضر چندین خدمت از جمله اسنپ پلاس را ارائه می دهد که شامل سواری با خودروهای مدل بالاتر و اسنپ باکس ویژه ارسال و دریافت بسته به وسیله موتور سیکلت است. رانندگان اسنپ برخلاف تاکسی اوبر کرایه نقدی و آنلاین دریافت می کنند.

اسنپ همچنین دارای سرویسی به نام اسنپ رز Snapprose است که برای زنان و خانواده ها راننده خانم فراهم می سازد. شرمینه نروانی، نویسنده و مفسر، در اوایل ماه جاری از ایران دیدار کرد و شگفتی خود از دیدن راننده مونث را در توئیتر به اشتراک گذاشت.

البته همه رانندگان زن اسنپ فقط به ارائه خدمت انحصاری به زنان نمی پردازند. برخی از آنها درکنار رانندگان مرد به ارائه خدمات مختلف اسنپ مشغولند و مسافران مرد را نیز جابجا می کنند. مسافران زن نیز اغلب با رانندگان مرد سفر می کنند ولی در جامعه محافظه کار ایران ، استپ رز باب میل کسانی است که دارای اعتقادات مذهبی شدید هستند یا از سوی شوهران خود تحت فشار قرار دارند.

  مطلب مرتبط ساخت نخستین تاکسی دریایی در ایران

شاهکار می گوید در ایران به طور سنتی مشاهده رانندگان زن که به کسب درآمد از این راه مبادرت می کنند، چندان مرسوم نیست. او می گوید:” برخی از مسافران مونث از داشتن راننده زن احساس آرامش بیشتری می کنند یا می خواهند از رانندگان زن که برای امرار معاش خانواده و خود تلاش می کنند حمایت کنند.”

guardian

  • آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
  • بله   خیر