درنگ: مسعود رحیمی،مدیرکل ریالی و نشر بانک مرکزی اظهار کرد: همانطور که عموم مردم در جریان ثمرات ارزنده طرح صیاد هستند، پس از یکسان‌سازی طرح، محتوا و ابعاد دسته‌چک از بهمن سال ۱۳۹۵ و راه‌اندازی سامانه صیاد، بانک مرکزی به عنوان گام بعدی در جهت تکمیل طرح و ایجاد نظم در شبکه بانکی تاریخ ۱۵ اردیبهشت سال ۱۳۹۷ را برای عدم پذیرش چک‌هایی با طرح قدیم و متفاوت در سامانه چکاوک درنظر گرفت.

وی ادامه داد: با توجه به ابعاد گسترده طرح صیاد و لزوم اعطای فرصتی به بانک‌ها برای هماهنگی با سامانه جدید و انجام اقدامات لازم به صورت کامل و همچنین حجم بالای چک‌های قدیمی دردست مردم، تاریخ مدنظر تمدید شد.

وی تصریح کرد: حجم بالای چک‌های قدیمی موجود در دست مردم و نپذیرفتن چک‌ها در چکاوک منجر به ایجاد اختلال و تشویش در شعب و جامعه خواهد شد، بنابراین با اعطای فرصتی به منظور تعیین تکلیف چک‌‌های قدیمی به دنبال کاهش تبعات مردمی هستیم. درضمن پس از شهریور ماه چک‌های مدت‌دار فقط در شعب بانک صادرکننده، قابلیت تعیین‌تکلیف را دارا هستند.

رحیمی افزود: بانک مرکزی در گذشته نیز طرح هایی همچون چکاوک را اجرا کرده و در تمامی آن‌ها سعی داشته کمترین اختلال و نابه‌سامانی در فرآیند اجرایی داشته باشد. با اجرایی شدن سامانه صیاد به شکل کامل، با توجه به کارکرد و ثمرات ارزنده آن مثل امکان استعلام و اعتبارسنجی، افزایش امنیت و کاهش جعل و کنترل دقیق اهلیت متقاضی دسته‌چک پیش از صدور آن؛ می‌توان شرایط را برای بازگشت اعتبار به چک فراهم آورد.

وی گفت: با توجه به ابعاد گسترده طرح و حجم بالای شعب بانک‌‌ها، راه‌اندازی صیاد در کشور کار بسیار بزرگی بوده و آنچه برای بانک مرکزی حائز اهمیت است پیشبرد هرچه بهتر امور برای بهره‌مندی از عواید حاصل از اجرای صیاد بوده که برای دستیابی کامل به نتایج مثبت آن، انجام اقدامات اساسی به نحو مناسب در برخی از محورها ضروری بوده است.

رحیمی یادآور شد: برخی از بانک‌ها که تعداد زیادی هم نیستند تاکنون شرایط لازم را به صورت کامل فراهم نکرده‌اند.‌ از مواردی که در حال حاضر در دست انجام بوده و برای رسیدن به اهداف پروژه مهم است به چند مورد اشاره می کنم :

۱- اتصال تمامی شعب بانک‌ها به سامانه صیاد به منظور خدمت‌رسانی صحیح به تمام نقاط کشور

۲- برقراری تمهیدات لازم در ایستگاه کاری چکاوک بانک‌ها به منظور درج داده‌های لازم از جمله شناسه استعلام صیادی در راستای اعمال ممانعت سیستمی به جهت عدم پذیرش چک‌های با طرح قدیم در چکاوک

۳- تجهیز کامل شعب بانک‌ها به دستگاه‌ها و تجهیزات لازم جهت درج و خوانش بارکد دوبعدی به منظور افزایش سرعت پذیرش چک و کاهش اشتباهات کاربری

۴- راه‌اندازی کامل سامانه استعلام همگانی چک به منظور اطلاع‌رسانی به موقع و مناسب سوابق اعتباری صاحبان حساب به ذینفعان چک در جهت ایجاد شفافیت اطلاعاتی به منظور اخذ تصمیم مناسب و کاهش حجم چک برگشتی

۵-ایجاد مکانیسم مناسب جهت پذیرش چک‌های مدت‌دار از قبل واگذار شده در شعب به منظور جلوگیری از تحمیل زحمت مضاعف به اشخاص حقیقی و حقوقی به جهت بازپس‌گیری چک‌ها

وی افزود : علاوه بر این به دلیل عدم اعلام فراخوان مناسب از سوی بانک‌ها، استقبال دارندگان دسته‌چک برای تعویض آن قابل توجه نبوده و لازم است اطلاع‌رسانی صحیح ازجانب بانک‌ها برای تغییر چک‌های قدیمی انجام شود. همچنین باید بازه زمانی مدنظر جهت تعویض دسته چک‌ها به گونه‌ای درنظر گرفته شود که از فشار و تقاضای آنی برای تعویض دسته‌چک و هجوم مردم به شعب جلوگیری شود. در غیر اینصورت ضمن اینکه نتایج متصور از اجرای طرح صیاد به صورت کامل احصا نمی‌شود، ممکن است برای مردم اعم از صاحبان حساب و ذینفعان چک مشکلاتی پدید آید.

مدیرکل ریالی و نشر بانک مرکزی بیان کرد: ما در چند ماه گذشته در بانک مرکزی شرایط انجام کار از سوی شبکه بانکی را به صورت کامل رصد کرده و جلسات متعددی را به منظور پیگیری امور برگزار کردیم و مکاتبات و بخشنامه‌های لازم را صادر کرده‌ایم و پیشرفت صحیح کار و نظارت بر حسن انجام آن کاملاً درنظر گرفته شده است.

وی افزود: در بانک مرکزی کارگروهی تشکیل شده که مقرر است گزارش‌های پیشرفت کار ده روزه، از بانک‌های جا‌مانده از برنامه‌ریزی را دریافت و بررسی کند و به صورت جدی پیگیر انجام امور آن‌ها در فرصت‌های مقرر باشد. با این حال در جمع‌بندی نهایی، به منظور پرهیز از آسیب‌رسانی به اهداف و کلیات طرح به دلیل برخی از کاستی‌ها که به آن اشاره شد، و جلوگیری از ایجاد مشکلات برای عموم مردم تصمیم بر آن شد که مرحله بعدی طرح چند ماه با تعویق انجام شود.

مدیر کل ریالی و نشر بانک مرکزی گفت: به دنبال آن هستیم که بخشی از کار که یکی از ارزنده‌ترین اهداف صیاد بوده را در دهه پایانی خرداد امسال به بهره‌برداری برسانیم. یکی از نتایج و کارکردهای اساسی صیاد، ایجاد سامانه استعلام همگانی چک است که امکان استعلام وضعیت سوابق چک‌برگشتی صادرکننده را برای ذ‌ی‌نفع به هنگام معامله و پیش از پذیرش چک، از طریق ارسال شناسه استعلام مندرج در متن برگه چک صیادی به سرشماره پیامکی بانک مرکزی و دریافت پاسخ آن فراهم می‌آورد. این امر باعث کاهش مخاطره پذیرش چک توسط ذی‌نفعان شده و اصلاح رفتاری صادرکنندگان چک و به دنبال آن کاهش حجم چک برگشتی را سبب خواهد شد.

مدیر کل ریالی و نشر بانک مرکزی تاکید کرد : با توجه به اینکه عدم پذیرش چک‌های غیرصیادی در چکاوک به ابتدای شهریور امسال موکول شد، لازم است بانک‌ها اطلاع رسانی لازم به مشتریان بانکی را به منظور مراجعه به شعب و تعویض دسته چک‌های قدیمی انجام دهند و همچنین از پذیرش چک جهت کارسازی آن در آینده در سامانه چکاوک خودداری کنند.