درنگ : پیشینه استفاده از پرچم در بین قبائل، چه در جنگ و چه در صلح به روزگار باستان باز می‌گردد. آن گونه که از منابع تاریخی بر می‌آید، تمدن‌های گوناگون، شرق و غرب از آن بهره می‌جسته‌اند هر چند به طور دقیق مشخص نیست که نخستین بار استفاده از آن توسط چه کسی و در چه زمانی بوده است.

پر واضح است که پرچم، به دلیل اینکه نماد همبستگی لشکر بوده، یکی از اهداف دشمن برای از بین بردن پرچم‌دار و به زمین انداختن پرچم برای تضعیف روحیه جنگاوری لشکر مقابل به شمار می‌رفته‌است. در بسیاری از جنگ‌ها یکی از منصب‌های مهم، «پرچم‌داری» بوده‌است چرا که پرچم نشانی از همبستگی در عمل و اتحاد در شعار بوده است به گونه‌ای که هرگاه پرچم از دست پرچم‌دار می‌افتاده، نوعی شکست و از هم گسیختگی برای لشکر به‌شمار می‌آمده‌است.

در بین ایرانیان، پرچم به درفش کاویانی نیز شهرت داشته‌است. علت این نام‌گذاری آن بود که در ایران‌زمین خیزشی توسط «کاوه آهنگر» علیه پادشاه زمان خود «ضحّاک» پایه‌ریزی شد و او پیش‌بند کار خود را که از چرم سرخ‌رنگی بود، بر فراز چوبی قرار داد و قیام خود را آغاز کرد. و از آن پس به «درفش کاویانی» یعنی پرچم کاوه‌ای‌ها شهرت یافت. که بعدها به بسیاری ار بهترین جواهرات و سنگ‌های با ارزش زمان مزین شد و از درفش کاویانی در جنگ ایران و اعراب نیز در کتب تاریخی نامی به میان آمده‌است. {ویکی پدیا}

پرچم در قلب ملت‌ها

کشورها به دلیل اینکه پرچم هر کشور نماینده آن کشور و وسیله‎ای برای معرفی به دیگر ملل است زمان و هزینه زیادی را صرف طراحی پرچم می‌کنند. پرچم‎ها می‎توانند پرتره‎ای از گذشته و تاریخ یک کشور باشند و به همین دلیل کشورها معمولا از رنگ‎ها و اشکال مختلف در طراحی پرچم استفاده می‎کنند. برخی کشورها نیز نشان و علامت ملی‌‏شان را روی پرچم کشورشان قرار داده‌اند.

پرچم‎ها به نوعی در قلب مردم یک کشور جا باز می‎کنند و به آن‌ها یادآوری می‎کنند زندگی در جریان و کشورشان پابرجا است. به همین دلیل در بیشتر کشورها پرچم‎ها همه‎جا دیده می‎‏شوند. این تصویر که وقتی جنگی در کار است یا اتفاق ناگواری رخ می‎دهد می‏‌توان از بین گرد و غبار، پرچم ایستاده کشوری را دید غروری خاص به مردم آن کشور داده و انگیزه‎شان را برای ادامه راهشان افزایش می‌دهد.

نشانه ملموس این غرور ملی زمانی است که نماینده‌ یک کشور در رویدادی جهانی افتخار کسب می‌کند. مسابقات علمی، مسابقات ورزشی و … آوردگاه‌هایی هستند که پرچم یک کشور با موفقیت نماینده‌اش افراشته می‌شود و احساس غرور میلیون‌ها مردم آن کشور را به همراه دارد و صحنه‌ای ماندگار رقم می‌زند.

پرچم کشورها فراتر از سیاست و سیاست‌زدگی است. پرچم نماد ایستادگی یک ملت، نماد غرور، نماد استواری و پایداری و نماد زندگی است … نمادی که به دور از سیاست‌زدگی‌ها حاکی از ادامه جریان آرام زندگی است.

 

پرچم ایران از دورهٔ ناصرالدین‌شاه قاجار دارای سه رنگ شامل رنگ‌های سبز، سفید و سرخ است. نشان کنونی در پرچم ایران، نشان جمهوری اسلامی نام دارد که شرح و تفسیر رسمی آن در اصل ۱۸ قانون اساسی آمده‌است | این نشان بیان‌گر واژهٔ «الله» و شعار اسلامی «لا اله الا الله» است که روی رنگ سفید پرچم قرار گرفته‌است. همچنین ۲۲ «الله اکبر» به رنگ سفید و به نشانه پیروزی انقلاب در روز ۲۲ بهمن در حاشیه پایین رنگ سبز و حاشیه بالای رنگ سرخ نوشته شده‌ است

پرچم ایران

پرچم ایران از دورهٔ ناصرالدین‌شاه قاجار دارای سه رنگ شامل رنگ‌های سبز، سفید و سرخ است. نشان کنونی در پرچم ایران، نشان جمهوری اسلامی نام دارد که شرح و تفسیر رسمی آن در اصل ۱۸ قانون اساسی آمده‌است. اما به‌طور خلاصه این نشان بیان‌گر واژهٔ «الله» و شعار اسلامی «لا اله الا الله» است که روی رنگ سفید پرچم قرار گرفته‌است. همچنین ۲۲ «الله اکبر» به رنگ سفید و به نشانه پیروزی انقلاب در روز ۲۲ بهمن در حاشیه پایین رنگ سبز و حاشیه بالای رنگ سرخ نوشته شده‌است.

پرچم دوران هخامنشی به احتمال زیاد عقابی با بال‌های گشوده با قرص خورشیدی در پشت سر عقاب بوده‌است و در زمان اشکانیان پرچمی استفاده می‌شد که به خورشید مزین بوده‌است. منبع عمده ما از نشانه‌های اشراف دورهٔ ساسانی و درفش‌های روزگار ساسانی، کتاب شاهنامه و منابع اسلامی است. همچنین تعداد هجده مُهر مربوط به دورهٔ ساسانی که در اطراف دریاچه خوارزم پیدا شده‌است و سنگ نوشته‌های ساسانی و پاره‌ای اشارات موجود در منابع رومی آگاهی‌هایی در این زمینه به ما می‌دهند.

در سده‌های آغازین پس از اسلام رنگ سیاه رنگ خلفای عباسی و پیروان و طرفداران آنها بوده و رنگ‌های سبز و سفید نیز رنگ مورد علاقه در پرچم‌های مخالفان عباسیان مانند علویان، فاطمیان مصر و شورشیان ایرانی بوده‌است. از حدود قرن ۹ هجری (پانزده میلادی) نشان شیر و خورشید نشان محبوبی در پرچم‌های ایران بوده‌است. این نشان در دوره‌های مختلف و نزد سلسله‌های شاهی مختلف به صورت‌های متفاوتی تعبیر شده‌است. این نشان در ابتدا تنها نماد ستاره‌بینی بود نه نشانه پادشاهی، ولی بعدها تعبیری اسلامی-شیعی پیدا کرد.

تعبیرهای ملی‌گرایانه و سلطنتی از این نشان بعدها در دوران‌های قاجار و پهلوی به این نشان داده شد. در زمان فتحعلی شاه قاجار شمشیری به دست شیر داده می‌شود و استفاده از این نشان تا انقلاب ۱۳۵۷ ادامه پیدا می‌کند. نشان شیر و خورشید بعد از انقلاب ۱۳۵۷ با نشان جمهوری اسلامی جایگزین شد. طراح اصلی پرچم جمهوری اسلامی ایران، دکتر حمید ندیمی است اما یک کمیسیون ۱۹ نفره ویژگی‌های پرچم را تعیین کرده‌اند. {ویکی پدیا}

 

 

در هندوستان به‌ جای برگزاری جشن‌هایی در ۲۲ جولای از سال ۱۹۴۹ همه‌ساله روز ۷ دسامبر جشنی باعنوان «روز پرچم نیروهای مسلح» یا «روز پرچم هند» برگزار می‌شود

 

روز پرچم هند

مجلس موسسان هند در ۲۲ جولای ۱۹۴۷ پرچم ملی هند آزاد را به‌رسمیت شناخت. اما در هندوستان به‌ جای برگزاری جشن‌هایی در ۲۲ جولای از سال ۱۹۴۹ همه‌ساله روز ۷ دسامبر جشنی باعنوان «روز پرچم نیروهای مسلح» یا «روز پرچم هند» برگزار می‌شود. این جشن در بزرگداشت نیروهای مسلح زیر پرچم است و طی آن، مردم این کشور برای رفاه پرسنل بازنشسته، کهنه‌سربازان، سربازان، ملوانان و خلبانان جانباز و خانواده شهیدان نظامی سه نیروی زمینی، دریایی و هوایی کمک‌هایی نقدی را جمع‌آوری می‌کنند. در این‌روز، پرچم‌های کوچکی بین مردم کشور توزیع می‌شود و هرکسی در حد توانش پس‌از دریافت این پرچم‌ها کمک‌های نقدی‌اش را تقدیم می‌کند. هرچند امروزه، با رشد فناوری‌ اطلاعات، امکان پرداخت کمک‌های نقدی ازطریق عابربانک، کدهای یو.پی.آی، PayTM و Net Banking هم امکان‌پذیر است اما مردم همچنان در خیابان‌ها جمع‌ می‌شوند و با دریافت پرچم‌های کوچک آن‌ها را روی ماشین‌هایشان نصب می‌کنند یا با دست تکان می‌دهند. همچنین در این‌روز، نیروی زمینی، نیروی هوایی و نیروی دریایی برنامه‌های مختلفی شامل کارناوال‌ها، نمایش‌های مفرح و برنامه‌های سرگرم‌کننده دیگری را برای مردم تدارک می‌بینند.

 

جشن سه‌رنگ (Festa del Tricolore) که به‌طور رسمی روز ملی پرچم یا روز سه‌رنگ نامیده می‌شود همه‌ساله ۷ ژانویه در بزرگداشت تولد پرچم ملی سه‌رنگ ایتالیا برگزار می‌شود

 

جشن سه‌رنگ

جشن سه‌رنگ (Festa del Tricolore) که به‌طور رسمی روز ملی پرچم یا روز سه‌رنگ نامیده می‌شود همه‌ساله ۷ ژانویه در بزرگداشت تولد پرچم ملی سه‌رنگ ایتالیا برگزار می‌شود. این جشن در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۶ تصویب شد. ۷ ژانویه ۱۷۹۷ پرچم ملی سه‌رنگ ایتالیا از سوی «جمهوری چیسپادانا» در شهر «رِجو نِل‌امیلیا» در شمال ایتالیا به‌رسمیت شناخته شد. این جمهوری پیش‌ از اتحاد ایتالیای واحد، یکی از جمهوری‌های خواهر در شمال ایتالیا و وابسته به جمهوری اول فرانسه بود که زیر نظر دولت ناپلئون تاسیس شد. تا پیش از آن، رنگ‌های ملی ایتالیا به‌عنوان پرچم در کشتی‌های نظامی استفاده می‌شد اما ۷ ژانویه ۱۷۹۷ برای اولین‌بار این پرچم ازسوی یک دولت سلطنتی ایتالیایی به‌رسمیت شناخته شد. در این روز، مردم در خیابان‌ها پرچم بلند و واحدی را درسراسر خیابان‌ها به‌حرکت در می‌آورند تا اتحاد سراسر ایتالیا را زیر پرچم نشان دهند. نمایش هوایی هواپیماهای نظامی و تشکیل پرچم ایتالیا با دود در آسمان از برنامه‌های تفریحی عمومی در این روز است. همچنین بسیاری از مردم جلوی پنجره خانه‌هایشان پرچم این کشور را نصب می‌کنند.

اما بی‌شک پرچم ایتالیا یکی از شناخته‌شده‌ترین پرچم‌های دنیا است. زیرا این پرچم بیشتر از آنکه جنبه سیاسی داشته باشد به‌عنوان نماد غذا، هنر و معماری شناخته می‌شود. به‌ویژه که در سال‌های اخیر، سه‌رنگ سبز، سفید، قرمز این پرچم در برند جهانی Made in Italy (ساخت ایتالیا) خودنمایی می‌کند و بنابراین، این پرچم امروزه به‌عنوان یک نشان تجاری هم شناخته می‌شود.

روز پرچم در آمریکا

در امریکا هر سال  ۱۴ ژوئن روز پرچم نامگذاری شده و جشنی به همین مناسبت برگزار می‌شود. دلیل این جشن و بزرگداشت، سالگرد اقتباس پرچم این کشور است که در ۱۴ ژؤئن سال ۱۷۷۷ اتفاق افتاد. از سال ۱۹۱۶ و به دستور وودرو ویلسون رئیس جمهور وقت این کشور، هر ساله این روز جشن گرفته می‌‏شود. پرچم آمریکا در گوشه سمت چپ (بالا) ۵۰ ستاره پنج‎پر به نشانه ۵۰ ایالت امریکا قرار دارد و ۱۳ خط قرمز روی آن دیده می‌‏شود اشاره به مستعمرات سیزده‎گانه بریتانیا در امریکا تا قبل از استقلال این کشور است.

 

در امریکا هر سال  ۱۴ ژوئن روز پرچم نامگذاری شده و جشنی به همین مناسبت برگزار می‌شود

 

علاقه فرانسوی‌ها به داشتن پرچم کشورشان

در کشور فرانسه بعد از این که حملات تروریستی انجام شد استفاده از پرچم در این کشور قوتی دوباره گرفت. مردم این کشور پرچم‎ها را به دیوار خانه‌هایشان نصب کردند و در گوشه و کنار شهر بیشتر از قبل پرچم فرانسه دیده شد. نکته جالب اینجاست که برای مدتی مغازه‎ها پرچمی برای فروش نداشتند و به خاطر هجوم مردم پرچم‏‌هایشان تمام شده بود و خریداران مجبور بودند سفارششان را به صورت آنلاین ثبت کنند.

 

 

 

اتحادیه اروپا

در کشورهای عضو اتحادیه اروپا معمولا در کنار پرچم کشورشان پرچم اتحادیه اروپا هم دیده می‌‏شود. این پرچم زمینه‎ای سرمه‌‏ای دارد و در مرکز آن دایره‎ای با ۱۲ ستاره طلایی طراحی شده است. اما نکته عجیب این است که این ستاره‌ها هیچ نشانه خاصی نیستند و رنگ سرمه‎ای زمینه هم به این دلیل انتخاب شده که رنگ‎های دیگر قبلا انتخاب شده و به ثبت رسیده بودند. از زمان رایج شدن این پرچم در کشورهای عضو اتحادیه اروپا این تردید به وجود آمد که مبادا این پرچم جای پرچم کشور خودشان را بگیرد و به همین دلیل بود که استفاده از آن در این کشورها شروعی توفانی داشت و رفته رفته استفاده از آن به گونه‎ای شد که در هر کشور بیشتر پرچم خود آن کشور دیده شود تا پرچم اتحادیه اروپا.

 

 

بزرگداشت‎ها

معمولا در هر کشوری تجمعاتی صورت می‏‌گیرد. گاهی این تجمعات برای بزرگداشت یک رویداد یا شخص است و گاهی برای اعتراض به موضوعی خاص. اما در هر کشور زمانی که این تجمعات صورت می‌گیرد معمولا پرچم آن کشور در دستان عده بسیاری از مردم خواهد بود. مثل بزرگداشت روز آتاتورک در ترکیه، بزرگداشت روز کارگر در کوبا با نام «می دی» و …

 

 

 

ایران و برخورد سیاسی با پرچم …

متاسفانه پرچم مقدس کشورمان سال‌هاست همانند بسیاری از دیگر امور، سیاست زده شده است. بگذریم از تیشرت‌ها، شلوارها و کاپشن‌هایی که با طرحی از پرچم سایر کشورها در کشورمان عرضه می‌شوند و اتفاقا خوب به فروش می‌رسند اما متاسفانه گاه مردم کشورمان وقتی در مشکلات اقتصادی اسیر و از دولتمردان و مسئولان کشور دلسرد می‌شوند پرچم مقدس کشورمان را کمتر مورد اهمیت قرار می‌دهند و گاه مورد اهانت قرار می‌دهند که جای تاسف دارد. شاید این اهانت به پرچم مقدس کشورمان ریشه در رفتار نادرست برخی طرفداران جناح‌ها و گروه‌های سیاسی دارد که در اعتراضات به برخی کشورها در مناسبات گوناگون پرچم آن کشور را به آتش می‌کشانند غافل از آنکه پرچم یک کشور نماد آن ملت است نه نماد سیاستمداران و زورگویانش …

یک حاشیه درباره نوع برخورد با پرچم کشورها در ایران

صادق زیباکلام دو سال پیش هنگام حضور در یک دانشگاه حاضر به عبور از روی پرچم آمریکا نشد که همین امر جنجال زیادی به پا کرد. ویدئوی زیر رفتار زیباکلام را نشان می‌دهد.

اما پس از انتقادات فراوان به زیباکلام او همانگونه که در ویدئوی زیر می‌بینید واکنش نشان داد.

فاجعه آتش کشیدن پرچم کشورمان در اعتراضات دی ماه ۹۶

فیلمی در اعتراضات دی ماه ۹۶ در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که نشان می‌داد یک فرد میان معترضان اقدام به آتش زدن پرچم مقدس کشورمان کرده است. این اقدام، بازتاب بسیار گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشته و مردم واکنش‌های بسیار تندی در محکومیت این اقدام داشتند.

 

تاسف‌بارترین در سال‌های اخیر | به آتش کشیدن پرچم ایران در اعتراضات اخیر
 به نظر می‌رسد احترام به پرچم کشورمان در روزهایی که همه چیز سیاست‌زده و گرفتار جناح بندی‌های سیاسی است باید مورد توجه بیشتر کارشناسان و رسانه‌ها قرار گیرد. عرق به کشور و عرق به پرچم همان چیزی است که یک ملت را در کنار هم نگاه می‌دارد و کشور را و نه سیاستمدارانش از گزند آسیب دور می‌کند.