درنگ: حسام الدین آشنا نوشت:

ملاحظاتی پیرامون فیلتر کردن بدون لحاظ ابعاد فنى و اجتماعى به شرح زیر است:

* موفقیت فیلترینگ از لحاظ فنی قطعی و دائمی نیست .

* بار اجتماعی و عکس العمل کوتاه مدت و میان مدت کاربران فعلی ارزیابی نشده است ولی فیلترینگ از نظر ابعاد سیاسی داخلی و حقوق بشری بین المللی تبعات قابل پیش بینی جدی دارد.

* فیلترینگ به تنهایی منجر به حذف تلگرام، رشد پیام‌رسان‌های داخلی یا صیانت از داده های بزرگ ملی نمی شود.

* احتمال فراگیری بدافزارها یا جاسوس‌افزارها برای مقابله با فیلترینگ وجود دارد.

* فیلترینگ در مواجهه با فناوری بلاک چین و اینترنت آزاد کاربرد ندارد.

* فیلترینگ تلگرام بدون آماده شدن زمینه اجتماعی و توانمند سازی دولت و شرکتها به احتمال زیاد منجر به آماده شدن بازار برای ظهور پیام‌رسان‌های انحصارگر خارجی دیگر و فراگیری فیلترشکن ها، بدافزارها و تبعات اجتماعی، سیاسی و بین المللی خواهد شد