درنگ: الیور استون سینماگر سرشناس امریکایی در نشستی خبری در پردیس سینمایی «چارسو» محل برگزاری سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر در سخنانی درباره اولین سفر خود به ایران گفت: این سفر با مهمان نوازی و واکنش گرم و دوستانه مردم و شما همراه بود و من با لبخندهای زیادی مواجه می‌شوم و این مشوقی برای من بود که اهمیت فیلم را یادآور شد.

او افزود: در طول سالیان کار خودم ۱۰ – ۱۲ تا فیلم ایرانی دیده‌ام و همیشه فیلم‌های ایرانی را تحسین کرده‌ام. تا الان هم ۱۰ فیلم دیده‌ام و الان با آرامش در هتل هم فیلم تماشا می‌کنم تا با فراغ بال هم با فیلم‌های ایرانی و هم با فیلم‌های آسیایی بیشتر آشنا شوم.

استون همچنین در پاسخ به دلایل سفرش به ایران گفت: به خاطر تاریخ ایران و ۲۵۰۰ سال موجودیت روی نقشه کره زمین و امپراتوری کورش و داریوش هخامنشی که برایم بسیار جذاب بود دوست داشتم به ایران سفر کنم. پسرم «شان» هم که چند سال پیش آمده بود تعریف کرد که اوقات خوبی را در ایران داشته و الان همسرم نیز همراهم هست در حالی که پیش از این فرصت سفر به ایران برایم فراهم نشده بود.

او در پاسخ به سوالی مبنی براینکه با توجه به سابقه فیلمسازی و ساخت فیلم درباره چهره‌های سیاسی جهان آیا برنامه ریزی خاصی برای ساخت فیلم از چهره های سیاسی یا غیرسیاسی ایران درنظر داشته است؟ گفت: من خودم را ژورنالیست نمی‌دانم بلکه دراماتیست هستم. وقتی از این کار خسته می‌شوم سراغ مستند می‌روم چون با آدم‌های ملموس و رهبران واقعی درگیر می‌شوم و با چاوز، کاسترو ، عرفات، نتانیاهو، پوتین، و … در این موضوع صحبت کرده‌ام. اما درحال حاضر برای این مدت برنامه ویژه‌ای برای فیلمسازی یا مصاحبه از شخصیت سیاسی یا غیرسیاسی ایرانی ندارم و چند وقت پیش قصه‌ای جعلی ساخته شد که درخواست مصاحبه با احمدی نژاد داشتم اما اینجا قویا تکذیب می‌کنم و چنین چیزی اتفاق نیفتاده است.

استون تاکید کرد : من آنقدرها هم آدم جاه طلبی نیستم ولی اگر روزی فرصتی دست بدهد شاید بخواهم از یک شخصیت ایرانی فیلم بسازم.

او در پاسخ به دبورا یانگ منتقد هالیوود ریپورتر درباره وضعیت جعفر پناهی و ممنوع الخروجی او برای حضور در جشنواره کن گفت: این شخص را خیلی نمی‌شناسم ولی برای یک فیلمساز فکر می‌کنم مهم این باشد که فیلم بسازد و در ایران و چین و ..‌.. از این اتفاق‌ها می‌افتد. من تا جای ممکن، طرفدار آزادی بیان هستم ولی چون مسائل سیاسی را نمی‌دانم اعلام نظری ندارم که میزبانان من هم آزرده خاطر نشوند.

این فیلمساز آمریکایی در پاسخ به اینکه با توجه به مساله داعش آیا ممکن است در سینما به این مقوله بپردازد، به ویژه آنکه به عنوان مثال در ایران قاسم سلیمانی را به عنوان قهرمان در مبارزه داعش می‌شناسند و آیا برنامه‌ای برای پرداختن به این نوع قهرمانان دارد؟ بیان کرد: ایده خوبی دارید اما ما امروز در جهانی زندگی می‌کنیم که بسیار سیاسی است و باید ببینیم در آینده چه اتفاق‌هایی می‌افتد. از سوی دیگر سناریوهایی مختلفی در این باره وجود دارد و آمریکا، عربستان و برخی دیگر کشورها برداشت‌های مختلفی از این موضوع دارند و البته سرمایه ساخت این فیلم‌ها نیز از آمریکا می‌آید، البته این به این معنا نیست که شما در ایران‌ نمی‌توانید چنین فیلمی بسازید.

استون درباره فیلم ضد ایرانی «اسکندر» که ساخته و اینکه آیا برای سفر به ایران از سوی جوامع صهیونیستی با تهدید روبرو شده است؟ گفت: نسخه ای که من همه جا تبلیغ می‌کنم آن است که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد ولی در نسخه اولیه با برادران وارنر برای فیلم به مشکل خوردم و اشتباه کردم که با آنها همکاری کردم.

او افزود: اما نکته‌ای در ایران به سوءتفاهم تبدیل شده و آن اینکه داریوش به دلیل مشکل جسمی، جنگ را ترک می کند و بعد «اسکندر» پیروز می شود اما او به جسد امپراتوری پارس احترام می‌گذارد. اسکندر معتقد بوده یک امپراتوری چند ملیتی تشکیل دهد مثل سازمان ملل متحد امروز، هرچند در پروسه جنگ‌اش ‌ با داریوش هم برخی ایرانیان سبب شکست امپراتوری پارس شده بودند.

استون با اشاره به اینکه زمان اکران فیلم «اسکندر» خیلی بد بود و درست زمانی بود که جرج بوش تصمیم گرفت به عراق حمله کند، گفت: تنها انتقادی که درباره حضور من در ایران مطرح شد از سوی برخی رسانه‌های افراطی اسراییلی بود که همان ها هم ماجرای نادرست مصاحبه و ساخت فیلم از احمدی‌نژاد را پخش کردند.

او افزود: در آمریکا سیاست تغییر رژیم در برخی کشورها را از سال ۲۰۰۱ شروع کردند که به ایران ختم می‌شود. ما عراق را نابود کردیم و لیبی هم همینطور. سیاستمداران آمریکا تئوری تخریب خلاقانه دارند و حتی اسمش هم مشمئزکننده است. امریکا هر معاهده جهانی را که لازم باشد زیر پا می‌گذارد. در واقع تلنباری از نابودی را در خاورمیانه باقی می‌گذاریم و اسمش را هم صلح می گذاریم.

استون در بخش دیگری از سخنانش گفت: همسر اول من خانم زیبایی لبنانی بود و از سالها قبل با مردم لبنان و طبیعت زیبای آن آشنا بودم.

استون در پاسخ به اینکه آیا موفقیت سینمای ایران در اسکار یا گلدن گلوب می‌تواند سیاسی باشد؟ ضمن پرسش از اینکه فیلمساز اسکاری ایران و فیلم‌هایش چه کسی بوده است، گفت: من این سوال را بدون اطلاعات درباره نحوه جمع کردن آرای اسکار نمی‌توانم جواب دهم ولی خیلی وقت ها، این فیلم‌ها انتقاد سیاسی خاصی ممکن است نداشته باشند چون به نظرم شاید انقلاب باعث شده همچنان لطافت و شادابی زیادی را نگه دارید.

وی در پاسخ به اینکه اظهارنظرش درباره آزادی بیان هنری و به ویژه درباره کشوری که الان در آن حضور دارد را بیشتر توضیح دهد، به یک فیلم خود که در آمریکا با مشکل روبرو شد اشاره کرد و گفت: بلایی که سر فیلم «دابلیو» من آمد نیز همین بود و به سختی گیشه داشت. موضوع «اسنودن» هم همینطور بود کسی علاقه مندی به ساخت آن نشان نداد اما درباره ایران اطلاع کافی ندارم، درباره «اسنودن» هم پول را از فرانسه گرفتم.‌ امنیت ملی برای همه کشورها مهم است و ممکن است گام های سختی برای پاسداری از آن بردارند. نکته این است که فیلمساز با ظرافت، مسائل را مطرح کند و ظرافت تنها راه دور زدن نظام سانسور است. در آمریکا هیچ پخش کنندهای فیلم مرا قبول نکرد و در حالی که باید پریمر آن در کن اتفاق می افتاد چون تهیه کننده فیلم فرانسوی بود، پخش کننده ای که داشتم می‌خواست اول در آمریکا نمایش دهد که فیلم با فروش کمی روبرو شد اما در اروپا وضع بهتری داشت‌.