درنگ: دکتر رامین رجول درباره پدیده کودک آزاری و آثار مخربی که روی خانواده‌ها و جامعه می‌تواند داشته باشد، توضیح داد: کودک آزاری مفهوم گسترده‌ای است که از دیربازمورد استفاده مقالات، مجلات و مباحث ویژه روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و فرهنگ‌های گفتاری و نوشتاری قرار گرفته است. مقوله کودک آزاری دایره وسیعی از حالات و فعل و انفعالات جسمی و روحی و ذهنی را شامل می‌شود هر چند شمای ظاهری این کلمات یعنی کودک آزاری ذهن را به سمت آزار و اذیت جسمی سوق می‌دهد که یکی از شقوق این پدیده نامبارک است و چه بسا آثار مخرب‌ و ویرانگر‌تر آن شامل سواستفاده‌های جنسی، ذهنی، بدنی و روانی و… از کودکان است که در این مجال فرصت شرح آن نیست.

 

این روانشناس با بیان اینکه خانواده‌هایی که خود در کودکی طعم آزار را چشیده‌اند با یک ترس و اضطراب مضاعف و بعضا بی‌ثباتی خاصی در بزرگسالی و در تشکیل خانواده خود روبرو می‌شوند، ادامه داد: خانواده‌ای که فرزندش مورد سوءاستفاده جنسی قرار گرفته معمولا به جای تقویت حس نوعدوستی در جریان بهبود حال کودک به کتمان و پاک کردن صورت مساله مثل کوچ به محله‌ یا شهر دیگر و … اقدام می‌کند  و این یکی از آثار مخربی است که مجموعه خانواده را با مشکلات کلان اقتصادی، روحی و اجتماعی و…مواجه می‌کند. خانواده ای که خود کودک آزار است و به تنبیه بدنی یا عاطفی یا حذف و واکنش در مقابل کودک خود می‌پردازد، نادانسته هزینه گزاف ویرانی بهداشت روانی خود و خانواده خود را ایجاد می‌کند.

وی افزود: به طور کلی وقتی روان یک خانواده دچار اضطراب و متاثر از حالات و رفتارهای منفی نسبت به کودک خود یا دیگران است، نمی‌تواند یک خانواده بهینه با ارزیابی‌های سلامت و صحت روان باشد و به طبع آن جامعه  که از آحاد خانواده‌ها تشکیل می‌شود، یک کل دارای اختلال را تشکیل می‌دهد که ناگفته برآن واقفیم که چه حال و روز دهشتناکی خواهد داشت.

دکتر رجول در پاسخ به این پرسش که خانواده‌ها چگونه می‌توانند از کودکان خود در چنین جامعه‌ای محافظت کند، تصریح کرد: یکی از ابتدایی‌ترین  اصول در سلامت نگاه داشتن کودکان در جامعه ای که متاسفانه چه به صورت آشکار و چه پنهان به کودک آزاری مبتلاست، آموزش است که علی‌رغم سر و صداهای زیاد در رسانه‌ها و تلویزیون و فضای مجازی، در عمل خانواده ها با چگونگی تربیت فرزندان خود در این رابطه کم تجربه و شاید بی‌تجربه ‌اند. چرا که این آموزش باید متناسب با سن و از طریق دوست داشتنی‌های کودکان که ناشی از روح لطیف و ساده و بی‌آلایش آنان است برنامه ریزی، بررسی و اجرا شود. روش‌هایی چون قصه‌گویی، نمایش خلاق و انیمیشن‌های کوتاه و موجز می‌تواند  همراه با امور مورد علاقه کودک  و بازی درمانی ویژه آموزشی این گونه مسایل که در جامعه ما کم نیستند، آموزش داده شوند.

وی افزود: کم نیستند مراکز و مدارسی که داعیه چنین آموزش‌ها و روش‌هایی را به کودکان و خانواده‌ها دارند ولی به جهت کم بازده بودن و بعضا چربیدن جنبه اقتصادی و مادی هزینه چنین کلاس‌هایی بر جنبه واقعی آموزش هدفمند و موثر سایه انداخته است. گو اینکه رسانه هم نه به طور کامل بلکه به صورت بعضا رفع تکلیف با این مقوله برخورد کرده که گاه دنباله دار و کافی نبوده‌است. آوردن یک روانشناس، جامعه شناس و یک قربانی در یک برنامه و سخن‌سرایی از بایدها و نبایدها و طرح مباحث آکادمیک در این خصوص کارساز نیست باید عمل گراتر بود و راه‌های عملی آموزش داده شود آن هم به زبان بسیار ساده برای کودکان.

«رامین رجول» امنیت و غذا را جزو ابتدایی‌ترین عوامل حیات پویا در یک جامعه دانست و گفت: جامعه ای که کودک در آن امنیت پویا نداشته باشد، بی‌ریخت و بی ترکیب‌ترین اجتماع است. اگر در جامعه در اثر نداشتن آرامش و به عکس با فراوانی جرم و بزه و نافرمانی مدنی و اجتماعی مواجه باشیم اصطلاحا هیچ چیزی سرجای خود نیست و جز انبوهی از توهم، ترس‌ها و نابسمانی‌ها چیزی نصیب‌مان نخواهد شد.

این روانشناس و فعال حقوق کودک درباره خشونتی که در جامعه بوجود آمده و گریبانگیر کودکان شده است، اظهار کرد: این خشونت در جامعه که اکنون چون دمل‌های چرکین هر دم از گوشه‌ای سرباز می‌کند مربوط به امروز یا دیروز نیست بلکه ریشه در نسلی دارد که سال‌های سال فقط با سرکوب شادی، سرکوب هیجان، سرکوب ارتباطات و سرکوب هر آنچه خداوند منان در نهاد انسان به ودیعه نهاده است اما هنوز امید هست که نسل حاضر را پویا و رونده و آشنا به حقوق خود بارآورده تا این دیو جهل و ترس که هر دم به فجیع‌ترین گونه از جایی نمایان می‌شود از این دیار رخت بربندد.