درنگ :  طی ۳۰ سال گذشته مدت‌زمان بستری پس از اعمال جراحی متفاوت کاهش چشمگیری داشته است. عمل جراحی «تیروئیدکتومی» یا جراحی غده تیروئید نیز از این قاعده مستثنی نیست. این اتفاق به خاطر پیشرفت‌هایی بوده که در ابزار جراحی، تکنیک‌ها و روش‌های تشخیصی رخ داده است و درنهایت باعث شده تا جراحی‌هایی که انجام آن‌ها نیازمند بستری طولانی‌مدت در بیمارستان بود، امروزه حتی در خارج از محیط بیمارستانی نیز قابل انجام و پیگیری باشد.

با اینکه غده تیروئید، یک ارگان سطحی است و میزان مرگ‌ومیر بعد از عمل آن خیلی پایین است ولی به دلیل نزدیکی آن به سایر ساختارهای حیاتی در بدن، نگرانی‌هایی در مورد بستری کوتاه‌مدت بعد از عمل مربوط به بیماران مبتلا به این مشکل وجود دارد. یکی از این مشکلات، بروز پدیده «هیپوکلسمی» یا کمبود شدید کلسیم در بدن است که ممکن است منجر به مشکلات متعدد دیگری برای بیمار شود.

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران، موضوع فوق را مورد مطالعه قرار داده و چنین بیمارانی را چه از لحاظ سطح کلسیم و چه از نظر میزان ویتامین D که از پیش‌نیازهای جذب کلسیم در بدن است، به‌صورت علمی بررسی کرده‌اند.

این مطالعه در بیمارستان ولیعصر (عج) و به روش توصیفی تحلیلی انجام شده و ۵۷ بیمار کاندیدای عمل جراحی تیروئیدکتومی کامل در آن مشارکت داشته‌اند.

بیماران فوق، پس‌ از آن که تحت عمل جراحی موردنظر با تکنیک استاندارد قرار گرفتند، برای برخی فاکتورهای خونی نیز مورد سنجش واقع شدند. در این خصوص، میزان «ویتامین D» و «پاراتورمون» به‌عنوان پیش‌بینی کننده سطح کلسیم آن‌ها، پیش از عمل و میزان واقعی «کلسیم» آن‌ها، در روز اول و دوم پس از عمل اندازه‌گیری شد و سپس داده‌ها تجزیه‌ و تحلیل شدند.

طبق نتایج به‌دست‌آمده، نزدیک به ۶۵ درصد بیماران مورد آزمایش، دچار کمبود ویتامین D پیش از عمل بودند و میزان این ویتامین در حدود ۳۵ درصد آن‌ها نیز، ناکافی ارزیابی شد.

همچنین بر اساس این نتایج، ۷۰ درصد بیماران در روز پس از عمل جراحی و ۸۶ درصد آن‌ها در روز دوم، دچار هیپوکلسمی یا کمبود حاد کلسیم شدند.

با این‌ حال، بین میزان ویتامین D با بروز هیپوکلسمی یک یا دو روز پس از عمل رابطه‌ای یافت نشد و این نتیجه، خلاف نظر سابق محققین بود که چنین رابطه‌ای را معنادار تلقی کرده بودند.

ولی در کل، یافته‌های این پژوهش که در مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران منعکس گردیده‌اند، بر این واقعیت صحه می‌گذارند که سطح ویتامین D پیش از عمل در هیچ‌یک از بیماران موردبررسی، طبیعی نبوده و لذا، ضرورت دارد که کمبود این ویتامین به‌عنوان یک مشکل شایع بهداشتی در ایران موردتوجه بیشتری قرار گیرد.

همچنین به نظر می‌رسد که بیماران کاندید عمل تیروئیدکتومی کامل، لازم است برای رهایی از اثرات سوء هیپوکلسمی پس‌ازاین عمل جراحی، به شکل ویژه‌ای برای عنصر ضروری کلسیم مورد پایش قرار گیرند.