درنگ :  «اینترنتی سفارش بدهید تا برایتان پمپ‌بنزین بیاوریم!» این مدل تازه سوخت‌رسانی در ایران است که تازه حدود یک هفته‌ای می‌شود که در منطقه ٢ تهران اجرا شده و گویا استقبال هم بالا بوده است. کافی است راننده‌ها با یک اپلیکیشن درخواست پمپ‌بنزین سیار بدهند و کامیون‌های سوخت‌رسان که ظرفیت انتقال‌ هزار لیتر بنزین را دارند، به مکان توقف راننده مراجعه کرده و سوخت را به او برسانند. مدلی تازه از یک کسب‌وکار اینترنتی که البته به گفته احسان جعفرتباری، مدیر اجرایی این طرح برای نخستین‌بار است که در خاورمیانه و برای چهارمین‌بار در جهان اجرایی می‌شود. آنگونه که احسان جعفرتباری می‌گوید: با توسعه این اپلیکیشن دیگر هیچ راننده‌ای به خاطر تمام‌شدن سوخت در راه نمی‌ماند.

آنگونه که مجری اجرای این طرح می‌گوید: قیمت بنزین معمولی و سوپر به ترتیب لیتری ۱۰۰۰ و ۱۲۰۰ تومان است و تنها هزینه حمل‌ونقل به آن افزوده می‌شود. او البته این نکته را هم اضافه کرد که هیچ قیمت مشخصی برای هزینه حمل وجود ندارد و همچون اپلیکیشن‌های دیگر حمل‌ونقل بهای پرداختی متقاضیان براساس زمان، میزان ترافیک و شرایط آب و هوایی تعیین می‌شود.

اپلیکیشن پیدو دارای دو نرم‌افزار برای کاربر و سوخت‌رسان است؛ درصورتی که کاربر درخواست خود را از طریق اینترنت اعلام کند، نزدیک‌ترین ماشین سوخت‌رسان می‌تواند به آن پاسخ دهد و پس از این‌که قیمت و مسافت آن مشخص شد، کاربر نیز می‌توانند دکمه تأیید یا انصراف را انتخاب کند. متقاضیان می‌تواند این اپلیکیشن را از بازار یا اپ‌استور دانلود کنند. طرح توزیع سوخت به صورت اینترنتی تأییدیه اداره بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست (HSE) وزارت نفت را گرفته است و کامیون‌های آن براساس استانداردهای NSPA ساخته شده و آنگونه که مدیران این استارت‌آپ می‌گویند، اجرای این طرح مشکلی از نظر ایمنی ایجاد نمی‌کند.

کدام کشورها به فروش آنلاین سوخت روی آورده‌اند؟

به بهانه راه‎‏اندازی سیستم فروش سوخت خودرو آنلاین در ایران نگاهی خواهیم داشت به کشورهای دیگری که چنین سیستمی در آن‌ها مشاهده شده است. انتظار می‌‏رود تا سال ۲۰۲۲ استفاده از چنین روشی برای سوخت‎رسانی به خودروها به اوج خود برسد.

در حال حاضر نشانه‎هایی از این نوع فروش در کشورهایی مانند چین، هند، برزیل، انگلیس، کانادا، امریکا، ژاپن و … دیده شده است. اگرچه در بسیاری از این کشورها این طرح از اواسط سال گذشته میلادی مطرح شده بود، اما راه‎‏اندازی آن به تازگی انجام شده است.

در برخی از این کشورها مانند چین که سهم بزرگی در بازار استفاده از سوخت در دنیا را دارد به غیر از بنزین، انواع گازهای مخصوص خودرو هم به این روش ارائه می‏‌شود و در کشورهایی مانند انگلیس نیز از این طرح استقبال شده است.

در کشورهای حوزه امریکای شمالی نیز این سیستم در برخی از ایالت‎ها راه‎اندازی شده و در واقع در حال گذراندن مراحل آزمایشی است.

دیگر کشوری که این سیستم را راه‎اندازی کرده و شاهد رشد سریع آن هم بوده، هند است. هرچند راه‏‌اندازی سیستم فروش آنلاین سوخت در هند با انتقادهایی هم رو به رو بوده است. به واسطه شباهت شرایط هند با ایران به این انتقادها و معایب اشاره می‌کنیم.

۱- هیچ قانون خاصی در رابطه با سوخت‏گیری تانکرها، تخلیه و انتقال آن‌ها برای چنین شرکت‎هایی وضع نشده و مشخص نیست چه کسانی و در چه شرایطی مجاز به انجام این کار و حمل سوخت هستند.

۲- حتی اگر قوانین ویژه و مطلوبی برای استفاده از این سیستم وضع شود، در کشوری که استانداردهای ترافیکی و رعایت قوانین آن ضعیف است، آمار تصادف‌ها تاسف‌‏انگیز است. در شهرهای شلوغ با تراکم ترافیک زیاد احتمال تصادف با وسایل نقلیه که سوخت را حمل می‎کنند زیاد است و این یعنی هر روز باید منتظر فاجعه و انفجار و آتش‎‏سوزی باشیم.

۳- یکی از بحث‌های مهم در این زمینه که هم برای مصرف کننده و هم برای عموم مهم است بحث کیفیت این سوخت است. سوخت بی‎کیفیت نه تنها به وسیله نقلیه مصرف‎کننده‌ها آسیب می‌‏زند، بلکه باعث آلودگی هوا هم می‌‏شود. عملا امکان بررسی کیفیت سوختی که قرار است در لحظه تحویل مشتری گردد وجود ندارد.

۴- بسیاری از پمپ بنزین‌ها از ارائه سوخت در محفظه‌ها پلاستیکی خودداری می‎کنند و مردم فقط مجازند بنزین را در باک ماشین بریزند. مطمئنا با راه‎‌اندازی چنین سیستمی افرادی وجود خواهند داشت که اقدام به تهیه مخزنی در خانه برای داشتن بنزین کنند تا هر بار مجبور نباشند هزینه حمل بنزین را بدهند. این یعنی افزایش احتمال رخ دادن فاجعه در خانه‌ها.

۵- در شرایط خاص سیاسی و اجتماعی افرادی راحت‏‌تر این شرایط را خواهند داشت تا اقدام به تهیه وسایل منفجره و بمب‎های دستی کوچک کنند.