درنگ: برخی مادران در طول دوران بارداری با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می‌کنند از جمله جفت سرراهی. این مسئله گاه در ماه‌های ابتدایی بارداری و گاه در ماه‌های پایانی بارداری ایجاد می‌شود.

جفت در طول بارداری هفته به هفته در رحم رشد می‌کند. این عضو به جنین اکسیژن و غذای مورد نیاز را می‌رساند. همچنین محصولات اضافی را از خون جنین خارج می‌کند. جفت بعد از تولد از بدن خارج می‌شود.

جفت سر راهی چیست؟

با این حال، جفت گاهی در دوران بارداری خلل ایجاد می‌کند و باعث نگرانی مادران و اطرافیان می‌شود. جنین از طریق بند ناف به جفت متصل شده و مواد غذایی را از مادر دریافت می‌کند.

به طور طبیعی در دوران حاملگی، جفت در نیمه فوقانی (قسمت بالا) رحم قرار دارد اما گاهی جفت در قسمت تحتانی (پایین) رحم قرار می‌گیرد و دهانه رحم (سرویکس) را که محل خروج جنین هنگام زایمان است، به طور کامل یا ناقص مسدود می‌کند. به این حالت قرار گیری جفت، جفت سر راهی گفته می‌شود.

فعالیت بدنی زیاد مادر در صورت داشتن جفت سر راهی ممنوع است. اگر جفت در نیمه اول حاملگی در قسمت تحتانی رحم قرار داشته باشد، در بیشتر موارد با ادامه حاملگی و بزرگ شدن رحم، جفت به سمت بالا کشیده می‌شود و پیگیری سونوگرافی حتما لازم است.

اظهارنظر پزشک زنان

سولماز پیری جراح و متخصص زنان و زایمان در این باره می‌گوید: جفت ممکن است به قسمت‌های مختلف رحم بچسبد. به عنوان مثال در خیلی از خانم‌ها در ۳ ماهه اول جفت پایین می‌آید. رحم مانند بادکنک است و حاملگی که پیشرفت می‌کند با رشد جنین، رحم هم مدام بزرگتر می‌شود؛ در نتیجه با بزرگ شدن رحم احتمال دارد این چسبندگی جفت با دهانه رحم فاصله پیدا کند و مشکل برطرف شود.

به گفته این پزشک، در سه ماهه اول این مسئله، مشکل خاصی نیست. اگر خانم باردار خونریزی ندارد حتی استراحت چندانی هم لازم نیست و معمولاً خود به خود جفت بالا می‌رود. ولی دوباره در ماه‌های بالاتر هم باید تحت بررسی قرار بگیرد تا مطمئن بشود که جفت بالا رفته است؛ اگر جفت پایین بماند، مادر دیگر نمی‌تواند زایمان طبیعی داشته باشد و به ناچار باید سزارین شود.

دکتر پیری تاکید کرد: البته نباید در طول بارداری خیلی نگران جای جفت بود، چون جای جفت تغییر می‌کند.

نشانه پایین بودن جفت

در این مواقع معمولاً خانم‌های باردار با علایم خونریزی به پزشک مراجعه می‌کنند، همچنین گرفتگی، درد شدید و قطع و وصل شدن خونریزی از دیگر علایم پایین بودن جفت است.

راه درمان

به محض اینکه در سونوگرافی مشخص شود که جفت پایین‌تر از جنین قرار دارد، پزشک برای اطمینان از بالا رفتن جفت، استراحت چند هفته‌ای را برای مادر توصیه می‌کند. استراحت، رفتن تدریجی جفت از قسمت پایینی رحم به سمت فوقانی را به دنبال دارد. در حالتی که پایین بودن جفت با خونریزی کم یا عدم خونریزی همراه باشد، پزشک استراحت در کل روز و بلند شدن در هنگام نیاز را توصیه ‌می‌کند. همچنین باید از نزدیکی جنسی و ورزش دوری شود.