درنگ : عصبانی بود، موتوری که با آن خرج زندگی‌اش را تامین می‌کرد داخل کفی راهنمایی و رانندگی بود تا به پارکینگ منتقل شود. سوال‌هایی که بلای جانش شده بود را فریاد می‌زد، می‌گفت «فرض کنیم که کلاه ایمنی نداشتن تخلف باشد این یک تخلف شخصی است که هیچ اثری در نظم عمومی ندارد. جان خودم به خطر می‌افتد و خطری برای دیگران ندارد، چرا باید به علت نداشتن کلاه ایمنی موتور من را بگیرند و ببرند؟ اصلا آن همه هزینه برای آزاد کردن موتور را از کجا بیاورم؟»

او می‌گفت: چرا باید موتور را توقیف کنند؟ چرا برای جریمه کردن موتور کمین می‌کنند و دام می‌گذارند بعد در گفتگوهای‌شان مدعی هستند که پیشگیری از حوادث را انجام می‌دهند؟ زمانی هم که موتور را به پارکینگ می‌برند باید پول پارکینگ را صاحب موتور پرداخت کند، ضمن اینکه به موتورها در انتقال به پارکینگ آسیب وارد می‌شود.

جریمه‌های موتورسواران چقدر است؟

موتور در صورت «عبور از چراغ قرمز، عبور از معابر در خلاف جهت مجاز، عبور از خطوط ویژه و نداشتن کلاه ایمنی» توقیف و به پارکینگ راهنمایی و رانندگی منتقل می‌شود. البته به جز توقیف موتور، جریمه‌هایی برای تخلف موتور وجود دارد که در جدول زیر می‌توانید رقم آنها مشاهده کنید:

ردیفعنوان تخلف رانندگی با موتور سیکلتمبلغ مصوب جریمه به ریال
۱٫هرگونه حرکات نمایشی مانند دور زدن در جاده یا حرکت موتور سیکلت بر روی یک چرخ۱۵۰۰۰۰۰
۲٫تجاوز از سرعت مجاز بیش از ۳۰ کیلومتر در ساعت۲۰۰۰۰۰۰
۳٫عبور از چراغ قرمز راهنمایی و رانندگی۲۰۰۰۰۰۰
۴٫حرکت به طور مارپیچ۱۵۰۰۰۰۰
۵٫عبور از پیاده‌رو۶۵۰۰۰۰
۶٫رانندگی با وسیله نقلیه بیش از زمان مجاز۶۰۰۰۰۰
۷٫نقص فنی موثر یا نقص در سامانه (روشنایی در شب)۷۵۰۰۰۰
۸٫دور زدن در محل ممنوع۷۵۰۰۰۰
۹٫عدم توجه به فرمان ایست یا پرچم عبور و مرور۶۰۰۰۰۰
۱۰٫عدم رایت مقررات محل بار۱۰۰۰۰۰۰
۱۱٫نداشتن مجوز فعالیت راننده وسیله نقلیه۷۵۰۰۰۰
۱۲٫نداشتن پلاک یا ناخوانا بودن آن۶۰۰۰۰۰
۱۳٫عبور از خطوط ویژه۸۰۰۰۰۰
۱۴٫نداشتن گواهی معتبر معاینه فنی۵۰۰۰۰۰
۱۵٫دودزا بودن وسیله نقلیه۴۵۰۰۰۰
۱۶٫عدم استفاده از کلاه ایمنی توسط راننده و سرنشین موتور سیکلت در حین رانندگی۶۰۰۰۰۰

حمید ۳۳ ساله که خرجی زندگیش را با جابجا کردن مسافر با موتور تامین ‌می‌کند می‌گوید: «یک بار موتورم را به دلیل تخلف در رانندگی گرفتند و از بیرون آوردن آن منصرف شدم زیرا به حدی خلافی داشت که بیرون آوردن موتور از پارکینگ راهنمایی و رانندگی گران‌تر از خرید یک موتور دیگر هزینه داشت.»

 


خطا در ثبت تخلفات | بسته نبودن کمربند ایمنی برای موتور سیکلت به عنوان خلافی

حمید معتقد است، خلافی‌هایی که برای موتورسیکلت در نظر می‌گیرند، معمولا عجیب و غریب‌اند. پیش آمده که موتورسیکلت در خیابانی تردد نداشته اما بعد از دریافت خلافی برای همان نقاط، خلافی صادر شده است. شاید خطاهایی در ثبت کردن تخلفات وجود داشته باشد اما در این خصوص نمی‌توان اعتراض و شکایتی داشت.

او ادامه می‌دهد: «البته من احساس می‌کنم خلافی‌ها هیچ‌گونه حساب و کتابی ندارند. مثلا برای موتور من خلافی‌ آمده که چرا کمربند ایمنی نبسته‌ام، واقعا چطور باید روی موتور کمربند ببندم؟»

البته برای خلافی‌ها، تخفیف هم در نظر گرفته شده است. حمید می‌گوید: «تخفیف‌هایی که برای خلافی می‌دهند، بسیار کم است مثلا برای خلافی ۵۰۰ هزار تومان، تخفیف ۵۰ یا ۶۰ هزار تومانی قائل می‌شوند.»

طی شدن پروسه آزاد کردن موتور سیکلت؛ قصه‌ای که سر دراز دارد

براساس این گزارش، پروسه خارج کردن موتور از پارکینگ و سپری شدن کارهای اداری آن، داستان هزار و یک شب است. جهت ترخیص موتور سیکلت شخصی که موتور از او گرفته شده است اگر فاقد گواهینامه باشد باید روند قضایی طی شود و پرونده در دستگاه قضایی رسیدگی شود.

مهمترین مسئله‌ای که ستاد ترخیص با آن روبه‌رو است، بحث مالکیت موتورسیکلت‌هاست. به همین جهت، مالک به همراه سند مالکیت و سه کپی از آن باید به ستاد ترخیص مراجعه کند. سایر مراحل ترخیص و مدارک مورد نیاز به مانند مراحل و مدارک ترخیص خودرو است و تفاوتی میان آنها نیست.

ضمن اینکه فرد راننده یا شخصی که برای ترخیص موتور سیکلت مراجعه می‌کند باید یک دوره ۴۵ دقیقه‌ای آموزش‌های راهنمایی و رانندگی را در محل ستاد ترخیص بگذراند.

حمید در این مورد می‌گوید: «یک هفته زمان می‌برد تا کارهای اداری، پرداخت خلافی‌، عوارض، مالیات و پارکینگ انجام شود. برای ما که کارمان با موتور است مجبوریم این مراحل را طی کنیم تا موتور را از پارکینگ درآوریم.»

موتورم را نگرفتم؛ بیمه نداشت

صادق پیک موتوری یک شرکت است. تمام روز با موتور، اسناد و مدارک را جابه‌جا می‌کند و درآمدش از این راه می‌گذرد. چندی پیش موتورش را به پارکینگ منتقل کردند که به گفته خودش همین امر سبب شده است دیگر خلاف نکند.

او می‌گوید: «دو سال پیش که موتورم را گرفتند اصلا به دنبال درآوردنش نرفتم زیرا خلافی زیادی داشت و بیمه نبود.»

صادق ادامه می‌دهد: «منبع درآمد من کار کردن با موتور است اگر آن را بگیرند خرج همسر و دو تا بچه‌هایم را از کجا درآورم. باید احتیاط کنم و تمام موارد راهنمایی و رانندگی را رعایت کنم. سال اول به حدی مراقب بودم که موتورم هیچ خلافی نداشت. امسال اما استعلام گرفتم که نزدیک به ۳۳۰ هزار تومان خلافی داشتم.»

راهنمایی و رانندگی به جای گرفتن موتور، مردم را راهنمایی کند

امیر ۳۵ ساله است و به گرفتن موتورها در سطح شهر اعتراض دارد و می‌گوید: «سیستم راهنمایی و رانندگی راه اشتباهی را در پیش گرفته است. عنوان این سیستم «راهنمایی» است اما هیچ‌گونه «راهنمایی» به مردم نمی‌دهد. تنها با جریمه‌های سنگین و توقیف موتور آنان را نقره‌داغ می‌کنند.»

به گزارش درنگ، فلسفه تدوین قوانین راهنمایی و رانندگی ایجاد نظم و انضباط شهری است. برخی رانندگان متخلف بر این باورند که مأموران راهنمایی و رانندگی فقط با جریمه‌های بیشتر به دنبال درآمدزایی بیشتر هستند. همیشه نحوه هزینه جرائم رانندگی محل بحث و مناقشه بوده است. در حالی که این جرائم به خزانه دولت واریز می‌شود و به مامواران ناجا تعلق نمی‌گیرد.

امیر می‌گوید: «گرفتن جریمه و توقیف موتور، منبع درآمدی برای سیستم راهنمایی و رانندگی شده است. ۹۰ درصد جریمه‌ها از سوی ماموران واقعی ندارد، اگر قصدشان ایجاد نظم میان رانندگان و موتورسوران است چرا کمین می‌کنند تا موتوری‌ها را جریمه کنند؟»

او ادامه می‌دهد: «استعلام خلافی موتورم را گرفته‌ام، نوشته شده در خیابان کرج منطقه‌ای را ورود ممنوع رفته‌ام در صورتی‌که‌ اصلا به آن خیابان و محله نرفته‌ام. ما فرهنگ هزار ساله داریم اما این فرهنگ هیچ نمودی در کشور ما نداشته است. حتی ارگان‌های فرهنگی هم به دنبال کسب درآمد هستند.»

 

دریای موتورسیکلت‌های توقیفی

آنها که مرتکب تخلف زیادی نشده‌اند و جریمه‌هایشان کم باشد خیلی سریع می‌روند دنبال پرداخت جریمه و موتورشان را بعد از ۲۴ ساعت تحویل می‌گیرند. اما اگر از آن دسته راکبان موتورسیکلت با فهرست بلندبالایی از جریمه باشند واضح است از عهده پرداختش هم برنمی‌آیند و در نتیجه ممکن است تا هفته‌ها و ماه‌ها سراغ موتورشان نیایند.

البته بعضی صاحبان این موتورها هم به دلیل مشکلات دیگر، سراغی از موتورشان نمی‌گیرند. مثلا ممکن است موتورسیکلت سرقتی گزارش شده باشد یا پلاکش کنده یا مخدوش باشد. طبیعی است با این شرایط مراجعه مالک برای پس گرفتن موتورش به منزله گرفتار شدنش باشد، بنابراین ترجیح می‌دهد قید موتورسیکلتش را بزند.

تکلیف موتورسیکلت‌های بی‌صاحب دریای موتورسیکلت‌های توقیفی روشن است. موتورهایی که بیش از چند ماه تا یکسال کسی سراغشان را نگیرد به ستاد اجرایی حضرت امام (ره) سپرده می‌شوند تا فروخته شوند.

سرنوشت موتور سیکلت‌های توقیفی بعد از دو سال

یکی از ماموران راهنمایی و رانندگی در مورد موتورهای توقیفی به درنگ می‌گوید: «معمولا موتورهایی که خلافی‌شان نسبت به قیمت موتور گران‌تر است دیگر صاحبانشان به سراغ موتورها نمی‌آیند. پلیس راهور، بعد از دو سال (برخی این زمان را ۶ ماه تا یک سال ذکر می‌کنند) موتورسیکلت‌ها را به فروش می‌رسند.»