• مبانی قانونی حقوق و مزایای نمایندگان

به استناد بند ج ماده ۷۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، سمت نمایندگی مجلس شورای اسلامی، مدیریت سیاسی محسوب شده و در زمره مقامات، تعریف گردیده است و امتیازات شغلی هر یک از مقامات نیز در همین ماده و همچنین امتیازات فوق‌العاده‌های قابل پرداخت نیز در ماده ۶۸‌این قانون پیش‌بینی شده است.

همچنین به استناد تبصره ماده ۸۴ قانون آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، مقرری و هزینه‌های نمایندگی در هر سال در جلسه مشترک هیأت رئیسه با کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس با رعایت مقررات مالی مجلس به تصویب می‌رسد.

همچنین بر اساس مصوب مورخ ۱۸/۱/۱۳۸۹ هیأت رئیسه مجلس، مبنای صدور احکام حقوقی نمایندگان مجلس در سال ۱۳۸۹، قانون مدیریت خدمات کشوری تعیین شده است.

  هر نماینده مجلس چقدر می‌گیرد؟ | افزایش ۷۰ درصدی حقوق نمایندگان
  • مزایای حوزه انتخابیه، حقوق نیست

هزینه‌های نمایندگی که هر سال در راستای تبصره ماده ۸۴ قانون آیین‌نامه داخلی در جلسه مشترک مذکور تعیین می‌شود، همچنان که از عنوان آن پیداست برای هزینه‌های ناشی از‌ایفای مسئولیت خطیر نمایندگی و امور حوزه‌های انتخابیه پرداخت می‌شود و به هیچ‌وجه به عنوان حقوق و مزایای شخص نماینده محسوب نمی‌شود.‌

این هزینه‌ها نفع شخصی برای نماینده نداشته و اگر بیشتر از آن را صرف امور حوزه انتخابیه ننمایند، هزینه‌های مربوطه کمتر از آن نخواهد بود.

نکته دیگر‌ اینکه نمایندگان از فوق‌العاده‌های اضافه کار و مأموریت روزانه برخوردار نیستند؛ در حالی که بر اساس تبصره ۲ ماده ۷۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، استحقاق دریافت‌این دو فوق‌العاده را نیز دارا بوده و به‌رغم پیگیری برخی نمایندگان، تاکنون با پرداخت تکرار موارد ۲ و ۴ آن موافقت نشده است.

  • بازنشستگی نماینده

همچنین نمایندگان مجلس اگر حین یا پایان دوره نمایندگی واجد شرایط بازنشستگی باشند، چنانچه مستخدم دولت باشند، می‌توانند از دستگاه متبوع خود و اگر دارای سابقه بیمه‌پردازی بخش خصوصی باشند با احتساب سوابق نمایندگی تقاضای بازنشستگی کنند.

در‌این صورت، حقوق بازنشستگی آنها بر اساس معدل حقوق و مزایای ۲سال آخر حکم کارگزینی که ملاک کسور بازنشستگی بوده است، تعیین و توسط صندوق بازنشستگی ذیربط برقرار می‌شود. سایر نمایندگان در صورت عدم راهیابی به دوره بعدی مجلس، به دستگاه متبوع خود مراجعت و حقوق و مزایای آنان بر اساس پستی که دریافت می‌نمایند و ضوابط جاری همان دستگاه‌ تعیین می‌گردد و از هیچ امتیازی بابت سوابق نمایندگی مجلس شورای اسلامی‌بهره‌مند نمی‌شوند.

  • هزینه‌های جانبی نمایندگی چگونه پرداخت می‌شود

پست نمایندگی مانند سایر مسئولیت‌ها نیست. وزارت، استانداری، سفارت، فرمانداری و سایر صاحب‌منصبان، معاون، مدیرکل، رئیس اداره دفتر و ساختمان مخصوص دارند؛ در حالی که نماینده مجلس حسب قانون نه معاون دارد، نه مدیرکل و نه رئیس اداره.

نماینده در تمام جلسات علنی و غیرعلنی، کمیسیون‌ها، جلسات داخلی مجلس و خارج از مجلس در تهران «شخصا» باید حضور داشته باشد و از طرفی باید به امور حوزه انتخابیه و مراجعات مردمی‌نیز «شخصا» رسیدگی کند و در جلسات شهر با فرماندار، بخشداری‌ها، دهداری‌ها، شوراهای شهر و روستا همگی خود نماینده باید حاضر باشد، لذا حداقل باید در حد یک بخشدار احتیاج به دفتر و مسئول دفتر و راننده داشته باشد تا بتواند به‌این وظایف عمل کند؛ بنابراین چند نفری که به نماینده کمک می‌کنند اگر از ادارات مأمور باشند، حقوق خود را از همان اداره دریافت می‌کنند، وگرنه مجلس به نماینده هزینه را می‌دهد و نماینده به آنها پرداخت می‌کند، لذا حقوق نماینده در حد سایر مسئولان است و هزینه‌های دفتر جدا پرداخت می‌شود.

همچنین بعضی از نمایندگان از ۲ الی ۴ شهر حوزه انتخابیه دارند، لذا هزینه رفت و آمد بین‌این شهرها را جز از طریق مجلس از جای دیگری نمی‌توانند دریافت کنند.

هزینه‌های جانبی نمایندگی که شرح شان رفت به حساب دیگر نمایندگان  واریز می‌شود؛ حسابی که  به تعبیر غلامرضا تاج گردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در برنامه گفت‌وگوی وی‍ژه خبری شبکه دوم سیما اصطلاحا به کارت حرام بین مجلسیان مشهور شده است.‌ این کارت مجموع دریافتی نمایندگان شما، حق تلفن همراه ، حق سه پرواز در ماه به حوزه‌های انتخابیه ،حق مسئولان دفاتر و رانندگانشان می‌شود.

  • بودجه‌ای بدون رایزنی

بحث دیگر که‌این روزها و در لابه لای موضوع حقوق نمایندگان مطرح شد بحث شفافیت بودجه مجلس شورای اسلامی‌است که اخیراً ۳۰ نماینده در نامه‌ای به هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی‌خواستار برگزاری جلسه‌ای غیر علنی حول آن شدند.

این منبع آگاه اما به همشهری خبر داده است که از سال ۹۳ تاکنون مجلس شورای اسلامی‌ درخواستی برای افزایش بودجه اش به دولت ارائه نکرده است و مبنای بودجه مجلس شورای اسلامی‌همان است که دولت در لایحه پیشنهادی ارائه می‌کند.

بعدها که لایحه به مجلس ارائه شد جمعی از اعضای هیأت رئیسه و کمیسیون برنامه وبودجه برای محل هزینه‌کردهای آن تصمیم گیری می‌کنند.

حقوق نماینده مجلس سال 96