درنگ : در ژانویه ۱۹۷۳ جرج لوکاس اولین جملاتش از ایده ساخت «جنگ ستارگان» را روی کاغذ آورد. اما کلمات برای توصیف فضای فیلم کار مناسب نبودند. مخصوصا برای لوکاس که خودش را بیشتر از یک نویسنده، یک فیلم‏ساز می‎‏دانست. اما در ذهنش آشوبی به پا شده بود. او که تجربه‏ای ناموفق با «فلش گوردون» داشت، می‏خواست سیاره خودش را بسازد، سیاره‎ای که کیلومترها آن طرف‎تر. البته که این سوال در ذهنش مطرح بود که چطور قرار است دنیای درون سرش را توصیف کند.

(توضیح عکس: جابا، قصر هات در تاتونی، نقاشی اثر رالف مک‎کواری. تلفیقی از اشکال بیزانسی و سطوحی خشن. این مثالی برای یکی از فضاهای «حنگ ستارگان» بود که معماری آن را نمایان کرد.)

فیل زوستاک، مدیر هنری خلاق در لوکاس فیلم و نویسنده کتاب «هنر جنگ ستارگان، آخرین جدای» این طور توضیح می‌دهد: از ابتدا جرج و تصویرساز فیلم، رالف مک‏کواری دنیای جنگ ستارگان را روی زمینی پیاده کردند.

زبان بصری جنگ ستارگان الهام گرفته از فرهنگ‌های مختلف دنیا بوده که با دقت تبدیل شده به فضایی برای تعریف یک جهان بیگانه.

دیوید ریت، متخصص مطالعات فوق تخصصی معماری می‏گوید: همه چیز طوری در ذهن شما تداعی می‏شود که فکر می‏کنید برایتان شناخته شده هستند. این چیزی است که باعث شده جنگ ستارگان بهتر از همه فیلم‎های هم سبک خودش باشد.

یکی از قسمت‎های کهکشان لوکاس «زیگورات مایان» است. نمونه‎ای از هنر نوین، باروک، مدرنیته و معماری خشن در فضایی کلاسیک و در حالی که در میانه‎های عمرش است.

با کمک متخصصان ما سعی کردیم منبع الهام بسیاری از سیاره‎‏های جنگ ستارگان را پیدا کنیم و متوجه شویم که طراحی‎شان چطور بوده است.

Naboo

(توضیح عکس: قصر سلطنتی تید، پایتخت نبو)

خانه پادمه، مادر لوک و لیا. سیاره نبو اولین عمارتی بود که در فصل اول معرفی شد: The Phantom Menace 1999. بخشی شبیه به زمین، اما در فضا که تلفیقی از سبک‎های مختلف معماری اروپایی بود و اغلب یادآور احساسات فرانک لوید رایت است.

ریت می‎گوید: رایت تاثیر بسیاری روی لوکاس داشته است. سبک اورگانیک امریکایی که با هارمونی خاصی با ساختمان‎ها طراحی شده است و به خوبی مردم طبیعت دوست نبو را توصیف می‏کند.

یکی از پروژه‌های رایت منبع الهام معماری نبو بود. Marin County Civic Center واقع در سن رافائل. این ساختمانی بود که لوکاس به خوبی با آن آشنایی داشت. کمپ لوکاس فیلم اسکای واکر رنچ دقیقا در ۱۱ مایلی این سازه بود و کارگردان در سال ۱۹۷۱ برای THX1138 از فضای داخلی آن استفاده کرده بود.

می‏بینیم که در سقف‎های آبی مرجانی نبو از گنبد و نیم‏دایره‎های آن کاسته شده و با المان‎های کلاسیک تلفیق شده است.

(توضیح عکس: هاگیا سوفیا، عمارتی از رم باستان که به سبک بیزانس ساخته شده است)

ریت معتقد است نبو، پایتخت تید، طعمی واقعی از بیزانس دارد. تلفیقی واقعی از معماری مساجد ایتالیایی، باروک و ترکیه‎ای.

فضای داخلی قصر سلطنتی الهام گرفته از دو بنای بزرگ است، یکی هاگیا سوفیا و دیگری مسجد آبی استانبول. فضای باروک و روکوکو آن هم از قصر سلطنتی کاسرتا در جنوب ایتالیا، خانه پادشاهان بوربن قرن ۱۸ است. همه این‎ها از کانسپت‎های هنرمندانی چون چیانگ هم استفاده کرده‎اند. یعنی قصری که یک طرف آن به صخره چسبیده و در طرف دیگر آبشاری بزرگ دیده می‏شود.

(توضیح عکس: گونگان‎هایی که در نبو زندگی می‏کردند هواداران زیادی داشتند، اما شهر خانگی زیر آب آن‌ها به نام «اوتوه گونگا» یکی از پیچیدهترین ها در سیاره‎شان بود. آهن‎کاری‌‎های پیچیده که نمایی از معماری نوین است)

ساکنین غیرانسان نبو گونگان‌ها هستند، در زیر آب  زندگی می‏کنند. ریت می‎گوید یکی از انواع معماری و هنر نوین، شهر حبابی ژول ورن.

فضای آن الهام گرفته از آثار هنری آهن محور دو معمار به نام‌‎های هکتور گیمارد و ویکتور هورتا است.

زوستاک می‏گوید: یکی از احکام اصلی جرج این بود که طراحی‎ها طوری باشد که توجهات را زیاد جلب خودش نکند. بخشی از آن هم این بود که کاری کنیم تا همه چیز مرتبط با مردمان قرن ۲۰ و ۲۱ شوند. قرار بود حس دوران زیبا و خوش قبل از جنگ جهانی اول در قرن بیستم منتقل شود.

 

Coruscant

(توضیح عکس: ریتس میگوید شهر کوروسکنت از این سیاره الهام گرفته از ترانتور، سیاره‎ای که در رویاهای اسحاق اسیموف، نویسنده sci-fi در سال ۱۹۴۰ بوده، است.)

کوروسکنت، پایتخت جمهوری کهکشانی، در نسخه خاص فصل بازگشت جدای در سال ۱۹۹۷ طراحی شد. اما مانند نبو حضور قوی‏تر و موثرتر آن هم در بین سال‎های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۵ داشته است.

سیاره این شهر الهام گرفته از علمی تخیلی دهه ۴۰ میلادی است و البته دنیای ترانتور که ریت درباره آن توضیح داد و در رویاهای اسحاق ایسموف بوده است. کانسپت آن بعدا و در قرن ۲۰ توسط کونستانتینوس دوکسادیس ساخته شد، اکومونپولیس.

این ایده دست نخورده باقی ماند تا زمانی که رالف مک‎‌کواری اولین تغییرات را انجام داد.

(توضیح عکس: یکی از نقاشی‎های اصلی رالف مک‏کواری از Had Abbandon، سیاره‏ای که کوروسکنت خواهد شد)

نقاشی‎های مک‏کواری از زمان «بازگشت جدای ۱۹۸۳» وقتی سیاره نامگذاری شد، نشان می‎دهد که هرم‏هایی در فضا دیده می‏شوند و بالاتر از همه آن‌ها قصر عمارتی قرار دارد، البته با فاصله زیاد. در آن مقادیری از گوتیک و سیلوئت دیده می‏شود که چیزی شبیه به معبد پرامبانان هندو در اندونزی. نمای آن هم شبیه به کلیسای جامع میلان است.

(توضیح عکس: امپایر استیت و کریسلر بیلدینگ در نیویورک دو منبع الهام برای کوروسکنت بودند).

اولین نگاه گسترده ما به کوروسکنت در The Ohantom Menace بوده است و در واقع بخش عمده‎ای از آسمانخراش‎ها را دیدیم.

ریت می‏گوید: وقتی لوکاس در حال توصیف آن بود منهتن را توصیف کرد. او مخصوصا از دو آسمانخراش تمجید کرد. امپایر استیت و کرایسلر بیلدینگ. دومی شباهت بیشتری به کوروسکنت دارد. این بنا شبیه به بنایی در نیویورک سال ۱۹۳۰ است.

 

The Death Star (و مشتقات آن)

(توضیح عکس: ستاره مرگ آن طور که در «داستان جنگ ستارگان» دیده شد. سال ۲۰۱۶٫)

«این ماه نیست، یک ایستگاه فضایی است». خاکستری و کروی. عمدی یا غیرعمدی، ستاره مرگ بسیاری از اعتقادات سوپراماتیسم را ترسیم می‎کرد. چیزی که هنرمند روس، کازیمیر مالویچ در دهه ۱۰ میلادی آن را یک جنبش انتزاعی نامید.

ریت گفته: پشت و رو طراحی شده بود. لوکاس درباره راهروها تصمیم گرفت و جان بری، طراح محصول و معمار، گفت باید کمی انحنا داشته باشد. مک کواری هم دایره‎های متمرکز کشید و آن را به جاده‏ای تبدیل کرد که شما می‏بینید. نتیجه‏اش هم چیزی شدیدا زیبا بود که البته ویران کردنش کار آسانی بود.

(توضیح عکس: Star Wars: The Force Awakens نشان دهنده اولین سربازان و نیروها در استارکیلر است. زبان بصری نشانه‎هایی از نورمبرگ رالیز در دهه ۳۰ میلادی دارد، زمانی که اعضای جنبش نازی سالانه در باواریا شمالی گرد هم جمع می‏شدند. در پس شکل آتش شاید تصویری از کلیسای جامع نور است.)

در دو فیلم بعد «بازگشت جدای» دوباره یک ستاره مرگ دیگر داشتیم. باز هم با انحنا و رنگ خاکستری. شبیه به یک منظره شهری بود که توسط زاها حدید طراحی شده است. کسی که خودش تحت تاثیر آوانگارد روسی است.

نهایتا منطقه استارکیلر، سیاره آمده از ستاره مرگ از فصل هفتم، TheForceAwakens در سال ۲۰۱۵ ساخته شد. اولین چیزی که دیده می‏شد بقایای عمارت بود. با همان ایدئولوژی و البته منتقل شده به سیاره یخی.

(توضیح عکس: بسیاری از سوژه‎هایی که از آن‎ها به عنوان کشنده ستاره‎ها استفاده شده به شکل کارهای کیریاکوس تسولاکیس هستند. نمونه بالا رصدخانه ترودوس است. گفته شده که منبع الهام این کار کارهای معمار نیکودموس کی بوده است. تسولاکیس در ماه سپتامبر گفت: من هوادار حنگ ستارگان هستم. البته تا زمانی که برای کار در این فیلم استخدام شدم کسی این را نمی‏دانست.

در طرح ابتدایی سطوح شباهت‎هایی به نورمبرگ داشتند، اما ریت می‏گوید: مناسب نبود. زوستاک می‎گوید: در جنگ ستارگان همه چیز باید در یک نگاه قابل درک و فهم باشد.

پناهگاه اصلی الهام گرفته از معماری نازی‎ها «زپلینفلد» است. همچنین نورمبرگ و بتون بروت و دیوار آتلانتیک هیتلر.

 

Bespin، شهر ابری

(توضیح عکس: نقشی رالف مک‎کواری و کانسپت اولیه شهر ابرها. شهری که در The Empire Strikes Back دیده شد. متروپولیس آن الهام گرفته از Flash Gordon و سریال‌های وسترن ۱۹۳۰ است.)

غول گازی، بسپین، نتوانست عمرش را حفظ کند، از همانجا بود که قرار شد در شهر ابری کمپی زده شود. اصل شهر بری مربوط به اوایل قرن ۱۸ است. این را ریت با توجه به شهر پروازی لاپوتا در سفرهای گالیور جاناتان سویفت می‏گوید. او می‏گوید: استعاره‎ای از امپریالیسم بریتانیایی است. این چیزها سایه‏ای بالای شهر انداخت که هر زمان ممکن بود آسیب زننده باشد.

(توضیح عکس: مثل شهر ابری هاووک ناسا، یک سطح متعادل روی ونوس را پوشانده است.)

ریت می گوید: مک‏‎کواری گفت بزرگ‎ترین تاثیرگذاری او در فلش گوردون بوده است. منبع الهام او مینگو سیتی در سال ۱۹۳۰ بود و در کلیت سایه‎ای از شهر آسمانی، خانه هاوکمن دارد.

شهر ابری در واقع مثالی برای الهام گرفتن از تخیل است. در سال ۲۰۱۴ ناسا اعلام کرد که هاووک شدیدا در حال فشار آوردن به ونوس است. اما یکی از راه‎های موفق برای کاوش در همسایه خورشیدی است.

Ahch-To

(توضیح عکس: همان طور که در TheForceAwakens دیده شد، stone clochans عکس بالا است. ساختار قرن ششمی از اسکلینگ میشل در جنوب غربی ایرلند که زمانی صومعه مسیحیان بوده است. اما در جنگ ستارگان معبد جدای است.)

Ahch-to، قصر لوک اسکایواکر در سال‎های آخرش سیاره‎ای فراتر از سرزمینی آبی بود. اما صخره‎های آن نمادی از معماری است. انتقاداتی به این مجموعه وارد است که برای ساختن دنیایش از معماری‎های آینده استفاده کرده است و به اندازه‏ای پیشرفته است که آینده ما را نشان می‌دهد.

(توضیح عکس: یکی از نقاشی‎های اولیه رالف مک‎کواری از موس ایسلی، تتوین. شهر آن ساخته شده از گل و لای است. شبیه به سرزمین‌های افریقای جنوبی.)

در واقعیت سرزمین خشکی که در TheForceAwakens کلوچانز نامیده می‎شود الهام گرفته از صومعه مسیحیان است. اما در «آخرین جدای» چیزهای بسیار بیشتری دیدیم. حتی جزیئیاتی که معماران آن به کار بردند هم اینجا منتقل شده است.