درنگ: ایران به عنوان کشوری که از هزاران سال پیش دارای مظاهر مدنیت و شهرنشینی بوده، از دوران باستان یادگاری‌های بسیاری از تاسیسات شهری و ویژگی‌های شهرسازی دارد. برای نمونه کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر سوخته استان سیستان و بلوچستان با قدمتی حدود ۵ هزار سال از لوله‌کشی آب و فاضلاب با لوله‌های سفالی  در این شهر خبر می‌دهد اما جالب است که در ایران تا دوران صفوی خیابان از پیش طراحی شده‌ای وجود نداشته و معابر شهری به صورت ارگانیک به وجود می‌آمدند.

جالب‌تر اینکه اولین خیابان طراحی شده ایران در دوران شاه عباس و شاه اسماعیل  صفوی که اغلب آثار شاخص معماری در زمان آن‌ها ساخته شده و در اصفهان پایتخت اصلی صفویان نیست، بلکه اولین خیابان طراحی شده ایران با نام «خیابان سپه» در زمان شاه طهماسب در قزوین ایجاد شده است.

شاه طهماسب که چند سال در زمان ولیعهدی خود در قزوین زندگی می‌کرده‌ است در دوران سلطنت نیز مدتی پایتخت صفویان را به قزوین انتقال می‌دهد. این جابه‌جایی سبب عمران و آبادانی بیشتر قزوین، که البته شهری با قدمتی از دوران ساسانی است، می‌شود، برای نمونه در این دوران شاهد ساخت عمارت دولتخانه، عالی قاپو و… در قزوین هستیم و خیابان سپه نیز از جلوی همین عمارت عالی قاپو احداث می‌شود و تا مسجد جامع امتداد پیدا می‌کند.

خیابان سپه در دوران قاجار گسترده‌تر می‌شود وعمارت‌های دیگری همچون ساختمان تلگرافخانه در مجاورت آن ساخته می‌شود. بعدها در دوران رضاخان در سال ۱۳۰۷ سنگفرش می‌شود و در سال ۱۳۸۷ به عنوان اولین خیابان ایران در فهرست میراث ملی به ثبت می‌رسد.

امروز خیابان سپه و عمارت‌های تاریخی بسیار این خیابان یکی از مهمترین محور‌های گردشگری در قزوین به حساب می‌آید.

  • آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
  • بله   خیر